Mahmure

Sağlık

Genel Sağlık

Düşük sperm kalitesi S.O.S veriyor

Düşük sperm kalitesi S.O.S veriyor

"Son yıllarda erkeklerde kısırlık oranında bir artış söz konusu ve bu erkeklerin sperm kalitesi ve miktarından kaynaklanan bir sorun."

Kısırlık konusunda erkekler de kadınlar kadar tehdit altında çünkü radyoaktif ışınlardan aşırı kilolara, cinsel hastalıklardan, alkol, sigaraya kadar birçok şey, sperm kalitesini düşürüyor ve kısırlığı tetikliyor. Sevindirici olan ise erkekler yaşam biçimine ve çevresel faktörlere dikkat ederlerse üreme sağlığını geri kazanabilirler.

Son günlerde erkeklerin biraz canını sıkacak araştırma sonuçlarıyla karşılaştık. Daha doğrusu bu haber çocuk sahibi olmak isteyen erkekleri ilgilendiriyor. Danimarka'da bir derginin yapmış olduğu bir araştırmaya göre aşırı şişman erkeklerin sperm kalitesinin düşük olduğunu ortaya çıkarmış. Hatta aynı araştırma aşırı zayıf erkeklerin de aynı dertten muzdarip olacağını söylüyor. 1600 erkek üzerinde yapılan çalışmada, erkeklerin meni hacmi, sperm konsantrasyonu, sperm kalitesini belirleyen unsurlar, testis büyüklüğü ve hormon seviyeleri ölçülmüş ayrıca vücut kütle endeksleri de hesaplandıktan sonra bu çarpıcı sonuçlar elde edilmiş.

Sağlıklı yaşam = kaliteli sperm

Sperm kalitesi konusunun özellikle yaşam tarzına, sağlığına dikkat etmeyen Türk erkeklerini de ilgilendirdiğini düşünerek, kaliteyi etkileyen faktörlerin boyutlarını konunun uzmanı Euro Fertil Üreme Sağlığı Merkezi'nden Dr. Hakan Özörnek'e sorduk. Özörnek, "Son yıllarda erkeklerde kısırlık oranında bir artış söz konusu ve bu erkeklerin sperm kalitesi ve miktarından kaynaklanan bir sorun. Nedenlerini incelediğimiz zaman ise aşırı kilo, alkol, sigara, cinsel yolla bulaşan hastalıklar gibi nedenler çıkıyor karşımıza." diyor.

Aslında konu ister sperm kalitesi olsun ister başka bir şey, hangi kapıyı çalarsak çalalım, herkesin söylediği belli. Yani iki kere iki dört ediyor. Sağlıklı bir bedene, ruha sahip olmak için içkiden, sigaradan uzak durmak ve iyi beslenmek gerekiyor. Konu çocuk sahibi olmak olunca yine kurallar bozulmuyor. Şimdiye kadar daha çok kadınlara mal edilen kısırlık artık erkekler için de tehlike unsuru. Kısırlığa etki eden nedenlerin başında ise aşırı kiloların geldiğini söyleyen Özörnek, erkeklerde belli oranda kadınlık hormonu yani östrojen olduğunu ve yağ hücrelerinin de östrojen ürettiğini söylüyor. Sağlıklı beslenerek ve spor yaparak normal kilosuna ulaşanlar ise tekrar sperm kalitesine dolayısıyla üreme sağlığına kavuşuyor. Tabii bu arada aşırı alkol, sigara tüketmiyorsa. Çünkü bunlar sperm kalitesini hemen bozuyor, anormal spermlerin sayısını ise artırmıyor. Buna bağlı olarak da sperm hareketliliği azalıyor. Güzel olan haber ise kötü alışkanlıklarınızdan kurtulduğunuz taktirde, dört ay içinde bu maddelerin üreme sağlığınızdaki etkilerini kaybetmesi.

Sperm kalitesini etkileyen başka faktörler de var. Mesela, hipertansiyon ve kalp hastalıklarında kullanılan ilaçlar, psikolojik hastalıklar ve sperm şeklinin bozuk oluşu da nedenler arasında. Ayrıca cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar, erkek genital yollarında tahribata yol açarak, spermin ilerlemesini azaltıp kısırlığa neden olabiliyor. Sıkı iç çamaşırı da sperm kalitesini etkileyen başka bir faktör. Aşırı sıcak nedeniyle testis damarlarının genişlemesi yine aynı sonucu doğuruyor. Kadınlar boxer giyen erkekleri beğeniyor ama demek ki bunların da dar olmayanlarını tercih etmekte fayda var. Aslında sperm kalitesine etki eden o kadar çok neden var ki, birine dikkat etseniz bir diğerinin gelip yakanıza yapışması an meselesi. Mesela X ışınları, radyo aktif ve elektromanyetik ışınlar, mikrodalgalar gibi çevresel maddeler kısırlık nedeni olarak sayılıyor.

İlişki sırasında kullanılan kayganlaştırıcı maddeler de sperm kalitesini etkileyebiliyor, bu nedenle Özörnek'in önerisi, bunların doktor tavsiyesiyle kullanılması. Yaş ilerlemesiyle de sperm hareketliliğinde azalma ve anormal sperm üretiminde artış görülüyor ki, çok geç olmadan ve işler sarpa sarmadan çoluk çocuğa karışmak en iyisi. Tabii çocuk istiyorsanız.

Azoospermia yani menide hiç spermin olmaması ise erkek kısırlığının en ağır şekli. Mikroenjeksiyon uygulaması ve dokudan sperm elde etme tekniklerinin gelişmesi ile bu erkeklerin de biyolojik baba olmaları sağlanabiliyor. Dokudan sperm elde etme tekniklerinde de son yıllarda bazı gelişmeler var. Özellikle ameliyat sırasında testis dokusunun ameliyat mikroskobu aracılığı ile incelenmesi bu erkeklerde sperm bulma başarısını önemli ölçülerde arttırdı. Bunun yanı sıra geçmişte çok korkulan testislere zarar verme olasılığı neredeyse yok denecek kadar azaltılmış. Özörnek, "Sperm yapımında görevli hücrelerin olmamasıyla ortaya çıkan Azoospermia da dahil olmak üzere, erkek kaynaklı kısırlık durumlarının neredeyse tamamına sunabileceğimiz bir tedavi imkanı var, önemli olan vakit kaybetmeden hastalarımızın, sperm kalitelerini belirli periyotlarla ölçtürmeleri ve bu konuyla ilgilenen bir merkeze başvurmaları" diyor. Son olarak ise, "Eskiden elimizde tedavi imkanı olarak sadece aşılama varken, önce tüp bebek, sonra da tüp bebeğin daha ileri bir şekli olan, mikroenjeksiyonun geliştirilmesi sayesinde 'Artık senin çocuğun olmaz' denilen, menisinde hiç sperm bulunmayan hastalarımızın testisinden parça alarak ve bu parçadaki sperm hücresi ile eşinin yumurtasını dölleyerek çocuk sahibi olmalarını sağlıyoruz" diyor.

Ergenliğe giren her erkek, sperm kalitesi testini yaptırabilir. Bunun için evlenmeyi ve çocuk sahibi olmayı beklemenize gerek yok. Uzmanlar özellikle, bu konuda şüphe uyandırıcı bir durum varsa, yani geçirdiğiniz önemli bir hastalık, ameliyat, daha önce bu konuyla ilgili ailede görülen bir sorun veya testislerde anormal bir durum, hormon al dengesizlikler, kilo problemi varsa bir an önce sperm kalitenizi ölçtürmekte fayda olduğunu söylüyor. Ancak konuyu paranoya boyutuna getirmenin gereksiz olduğunu da vurguluyorlar. Çocuk sahibi olmaya karar verdiğiniz de ise sperm kalitesinin daha da iyi bir duruma gelmesini istiyorsanız, sigara, alkol vb. kütü alışkanlıklarınızdan kurtulup, dengeli beslenmeye özen göstermelisiniz. Özellikle mineral, çinko açısından zengin (Kabuklu yemişIerde fazla bulunuyor) gıdalar tüketmek gerekiyor. Daha önce dar külotların spermler üzerindeki etkisinden söz etmiştik, aşırı sıcak testis damarlarını genişletip sperm kalitesini düşürdüğü için çok sık hamam ve saunaya giren erkeklerin en azından çocuk yapma arifesinde bu konuya dikkat etmeleri gerekiyor.

Hülya Dergisi
867
dahafazlası
YORUMLAR
Veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Detaylar için veri politikamızı inceleyebilirsiniz.