Mahmure

Magazin

Magazin Gündemi

Rakı ucuz viskiye geçildi

Rakı ucuz viskiye geçildi

Milli içkimiz rakı, ekonomik krizle birlikte gözden düştü. Düşük fiyatlı viski satışları, rakı satışlarının son yıllarda sürekli düşmesine neden oldu.

Başbakanlık Yüksek Denetleme Kurulu, Tekel'in hesap ve faaliyetleriyle ilgili raporunda rakı tüketiminin düşüş nedenlerini araştırdı.

YDK, rakı tüketiminin son yıllarda Türk piyasasına giren kötü ve ucuz viskiler nedeniyle azaldığını bildirdi. Bira, şarap ithalinin serbest bırakılmasını isteyen YDK, rakıda ise özel sektöre karşı çıktı.

YDK'nın Tekel'in 2000 yılı faaliyetleriyle ilgili raporunda rakı tüketimindeki düşüş rakamlarıyla ortaya konuldu.

Buna göre, 1998 yılında 74 milyon litre olan rakı satışları, 1999 yılında 72, 2000 yılında ise 67 milyon litreye düştü. 2000 yılındaki satış hacmi 1995 yılı düzeyinin altına inmiş oldu.

Raporda, "Rakı satışlarında son yıllarda ortaya çıkan önemli gerileme düşük fiyatlı kalitesiz viski satışlarından etkilenmiştir.

Tekel 1984 yılından itibaren başladığı ithal viski uygulamasına 1996 yılından itibaren son vermiştir. Ancak bu tarihten sonra özel firmalarca yürütülen ithal viski uygulaması 2001 yılı başında yeni yasa değişiklikleriyle yeni sorun ve belirsizlikler ortaya çıkarmıştır" denildi.

Yüksek Denetleme Kurulu, vergisiz satış mağazaları ile iç piyasadaki Tekel bayilerinde rakıyla viski arasında 3-4 kat düzeyinde fiyat farklarının oluştuğunu, yurt içinde çeşitli yerlerde düşük kalite viskilerin rakı fiyatlarına alternatif oluşturduğunu bildirdi.

Raporda "En son durumda piyasada fiyat ve kalite dengesi bozulmasına karşın Tekel ithal uygulamasına son verip, piyasada düzenleyici fonksiyonunu bırakmışken yeni yasa hükümleri ile özel sektörün ithal edeceği viskilerin dağıtım görevinin üstlenilmesi, Tekel'e gereksiz mali yük doğurması yanında piyasada fiyat ve kalite yönünden ortaya çıkan olumsuzluğun sorumluluğunu da yükleyebilecektir" denildi.

Bira şaraba özgürlük

YDK raporunda bira ve şarap ithatındaki sınırlama sürerken Tekel'in viski ithalinden vazgeçmesiyle doğan çelişkinin giderilmesi istendi. YDK, "Bira ve şarap ithalinde fon koyularak ya da yüksek gümrük vergisi ile yeniden yapılacak ithalat düzenlemesi, sektörde amaçlanan tam rekabet ortamının sağlanmasına yardımcı olacaktır" dedi.

Rakı özelleştirilmesin

YDK aydınlanmamış noktalar olduğunu savunup rakı özelleştirmesine de karşı çıktı. Ocak 2001'de yapılan bir değişiklikle özel sektöre rakı üretim serbestisi getirildi.

Yıllık en az 1 milyon litre ayrı ayrı üretim, satış veya alım miktarına ulaşan firmaların rakı üretebilecekleri ilan edildi. Ancak 1 milyon litre sınırının üretimdeki "suma üretimi süreci, dökme rakı üretim süreci ya da şişeleme kapasitesinden" hangisini kapsadığı yasada açık belirtilmedi. Raporda Rakının özelleştirilmesine şu satırlarla karşı çıkıldı:

"Tekelin yukarıda vurgulandığı üzere en son durumda 116 milyon litre şişeleme kapasitesine sahip olduğu dikkate alınırsa, 1 milyon litre sınırı şişeleme kapasitesini amaçlıyor ise, 1 milyon litre rakı şişeleyen gerçek ve tüzel kişiye rakı satışı ve fiyat yetkisi verilebilecektir.

Suma gibi üretimin temel süreçleriyle ilgilenmeden rakı satışı ve fiyat yetkisinin özel kişi ve kuruluşlara devredilmesi yetmiş yıldır üretimde ve pazarda güvenli bir yer oluşturmuş Tekel'in durumunu olumsuz yönde etkileyebilecektir.

Yasada belirsiz olan bu durumun yasada öngörülen düzenlemelerle giderilmesi gereklidir."
676
dahafazlası
YORUMLAR
Veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Detaylar için veri politikamızı inceleyebilirsiniz.