Mahmure

Yazarlar

Diğer Yazarlar

3-6 yaş arası çocukları nasıl disipline edebilirsiniz?

3-6 yaş arası çocukları nasıl disipline edebilirsiniz?

Çocuk büyütürken disiplini elden bırakmadan dozunda uygulamak gerekir. Mükemmel olma kaygısından kurtulmayı ve iç güdülerinize kulak vermeyi ihmal etmeyin.

3-6 yaş arası çocukları nasıl disipline edebilirsiniz?
Aile terapistleri aileyi 'canlı bir sistem' olarak düşünürler. Bu canlı sistemin de diğer canlılar gibi gelişmesi, hastalanması, yeniden yapılanması ve dengesi vardır.Ailede en önemli dengelerden biri 'güç dengesi'dir. Bu teoriye göre çocuklar elbette ki belli bir alanda seçme özgürlüğüne, alternatiflere, farklı tutum gösterme hakkına sahiptirler. Ancak gücün daha fazlası anne-babanın elinde olmalıdır. Ancak güç gösterme ile gücü hissettirme arasındaki fark unutulmamalıdır.

Biliyoruz ki; çocuklar güç kullanmayı severler ancak gücü hissetmeyi daha fazla. Çocukların güvenli davranışa sahip olmaları ve dış çevreye güvenmeleri anne-babalarına güvenmekle başlar. Onun kişilik haklarının elinden alınmadığı ancak sınırlandırılmış bir dış çevre daima güven duygusunu geliştirir.

Disiplin sözcüğü teorik olarak sertlik ya da agresyon içermez; aksine çocuğun dilinin kullanıldığı kararlılık anlaşılır. Anne-babanın kararsız davrandığı her durumda çocuğun dış dünya ile ilgili bir kafa karışıklığı oluşur. Bu da bazen öfke, bazen içe kapanma ya da ikisi arasında gidip gelme ile dışa vurulur.

Anne-baba-çocuk arasında günlük hayat rutininin her bir birey için gerginlik olmadan sürüp gitmesi adına bazı işler kurallar vardır:

* Herhangi bir durum için kural koymadan ya da kuralı değiştirmeden önce bu konuyu çocuğunuzla açıkça konuşun. Kendisinden beklediklerinizi anlatın, sizden beklenenleri öğrenin. Davranışının onu ne gibi sonuçlarla karşı karşıya bırakabileceğini açıklayın.

* Olması zorunlu durumlar için fazla seçenek vermeyin. Seçenek verdiğiniz durumlarda bunun gerçekten çocuğunuz için olması gerekir.
Bunu test edebilmek için kendinize şu soruyu sorun: Kendi veremediğim bir kararı ona verdirmeye çalışıyor muyum?. Bu durum oldukça kritiktir ve çocuğunuzun iyi gitmeyen bir sonuçtan da sorumlu tutulacağı anlamına gelir ki bu asıl sizin sorumluluğunuz olmalıdır.

* Pozitif dil kullanın. Çocuk terapilerinde çok önemli bir yeri olan 'Ebeveynlik becerileri' programlarının pek çoğunda 'Çocuğunuza günde (...) kez aferin demek için davranışlar kaydedin' gibi ödevler bulunur. Gerçekten de günlük ritim içinde hep yürümeyen şeyler üzerine odaklanırken, iyi gidenleri 'zaten olması gereken' şeyler gibi algılamak yanlışına kapılmayın. Çünkü çocuğunuz gün içinde pek çok iyi şey yapıyor.

* Davranışın besini tepkidir. Tepkinin olumlu ya da olumsuz içeriği davranışı artırmak açısından çoğu kez önem taşımaz. Bazı küçük olumsuzlukları görmezden gelme ya da tam tersi olanları destekleme becerilerinizi geliştirin.

* Ender durumlar bazı kurallardan vazgeçmeyi gerektirir. İyi anne-babalık dinlenmeyeceği yerde konuşmamayı da içerir. Evde o akşam konuk arkadaşları ile eğlenen dört yaşındaki oğlunuzu her zamanki saatte yatmaya göndermekten baştan vazgeçmek gibi.

* 'More of the same' alışkanlığından uzak durun. Talimatlarınızı giderek yükselen ses tonu ile defalarca tekrarlamayın. Çocuğunuzun yanına gidin, göz kontağını yakalayın, makul ses tonunuz ile kendisinden istediğinizi söyleyin. Ardından hemen ve gerekirse birlikte uygulamaya başlayın. Örneğin; dişlerini fırçalamasını söyledikten hemen sonra onu tren oyunu ile banyoya yöneltin, macunu diş fırçasına sıkıp eline verin ve her adımda onu sözle ödüllendirin. Diğer odadan üst üste yapılan tekrarlar sizi öfkelendirir, çocuğunuza da duyarsızlığı öğretir.

Çocuk büyütürken mükemmel olma kaygısından kurtulun ve iç güdülerinize kulak vermeyi ihmal etmeyin. Unutmayın uzmanlar anne-babalıkta 'all bad' kadar 'all good' dan da uzak durulmasını sağlıklı bulurlar. 'Good enough' en sağlıklı orta noktadır.

Mahmure Uzmanı:
Uzm Pedagog Feriha Şenkaya Dildar
Psi Çocuk ve Aile Danışmanlık Merkezi
« tüm yazıları
887
dahafazlası
YORUMLAR
Veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Detaylar için veri politikamızı inceleyebilirsiniz.