Mahmure

Sağlık

Genel Sağlık

Zehirlenmelere karşı 'kilitli kutu'

Zehirlenmelere karşı 'kilitli kutu'

Türkiye'de 1-5 yaşındaki çocuk ölümlerinin yüzde 10'una kaza ve zehirlenmeler, zehirlenmelerin ise yüzde 50'sine ortalıkta bırakılan ilaçlar neden oluyor.

2.5 yaşında erkek çocuğu, 7-10-2003 günü uykuya eğilim ve ilaç zehirlenmesi şüphesi ile servisimize yatırıldı. Yatış günü saat 12.00'de annesiyle birlikte babaannesinin evine giden çocuk babaannesinin kullandığı Laroxyl adlı ilaçtan beş tanesini içmişti. Daha öncede bu ilaçtan içmek istediği biliniyormuş ve neden istediği sorulunca şekere benzediğini söylemiş. Çocuğun ilaçtan 10 mg/kg aldığı ve bu dozun 'öldürücü' doza çok yakın olduğu belirlendi. Hasta bu ilaca bağlı kalp ve sinir sistemi bulguları açısından yoğun bakım ünitesinde izlendi. Herhangi bir sorun olmayınca taburcu edildi.

Yukarıdaki öykü, çocuk kliniklerine zehirlenme ile yatan birçok çocuğun ortak öyküsü olarak okunabilir ve bu çocukların her zaman evlerine dönemediğini çocuk hekimleri iyi bilir. Okul öncesi çağ (3-6 yaş) olarak da isimlendirilen oyun çağı, yürüme ile elde edilen 'biyolojik özerkliğin' tadının çıkarıldığı çocukluğun en güzel dönemidir. Oyun, bu dönemin en önemli uğraşıdır ve çocuklar başta renkli kutular ve şişeler olmak üzere yeni gördükleri her şeyi bir oyun aracı olarak algılar. Kapalı gördükleri her şeyi açmak ve hemen ağızlarına götürmek isterler. Nesneleri, hâlâ ağızlarıyla tanıyabileceklerini düşünürler ve bazen tatlarına aldırmadan bir çok şeyi mideye gönderme eğilimindedirler.
Bu dönem çocuklarında tehlike algılaması yeterince gelişmemiştir, bu nedenle de ev içlerindeki 'zararsız' gibi görünen birçok şey onlar açısından tuzak işlevi görür. Çocukları ev içlerinde bekleyen tehlikelerin başında gelişigüzel bırakılmış ilaç kutuları gelmektedir. Çocukluk çağında en sık zehirlenme ilk beş yaşta olmakta, bunların yüzde 50'sinden fazlasını ilaç zehirlenmeleri oluşturmaktadır. Peki çocuklar bu tehlikeden nasıl korunur?

Zehir danışma merkezlerinden elde edilen bilgiler, oyun çağındaki çocuklarda en sık zehirlenmeye aspirin ve depresyon ilaçlarının neden olduğunu göstermektedir. Bu iki ilaç grubu hem evlerde en sık bulunduğu hem de zehirlenmeye yol açan dozlarının görece az olması nedeniyle sık zehirlenmeye neden olmaktadır. Son yıllarda, depresyon ilaçlarının kullanımı arttığından, bu ilaçlara bağlı zehirlenmelerin sıklığında belirgin bir artma olduğu gözlenmektedir.

Tehlikeyi kilitlemek

Hiç kuşku yok ki çocukları her türlü tehlikeden korumak, öncelikle anne ve babaların görevidir. Yapılacak ilk şey evdeki bütün ilaçların çocukların erişmeyeceği yerlerde saklanmasıdır. Bunun yanında çocukları ilaç zehirlenmelerinden koruyacak esas önlem ilaçların çocukların açamayacağı şeklide ambalajlanması yani 'kilitli kutu'lara konulmasıdır. Bu uygulama ABD'de 1970'te başlatılmış ve tek başına bu önlemle aspirin zehirlenmesi sayısı altı yıl içinde 8 bin 146'dan 3 bin 575'e düşürülmüştür. Hacettepe Çocuk Hastanesinden Prof. Dr. Fikriye Sarıkayalar'ın verdiği bilgilere göre "Güvenli ilaç paketleme yöntemlerinin geliştirilmesi ve bunların giderek artan oranlarda kullanılmaya başlanması ile özellikle ilaç zehirlenmeleri azalmaya başlamıştır. ABD'de 1970'te 5 yaş altında 226 zehirlenmeye bağlı ölüm görülmüşken 1990'da yalnız 49 ölüm görülmüştür".
Ne yazık ki başta aspirin ve depresyon ilaçları olmak üzere ülkemizde satılan ilaçların çoğu çocukların açabileceği şekilde ambalajlanmaktadır. Bu nedenle de oyun çağındaki çocuklar yukarıdaki öyküde olduğu gibi ilaç zehirlenmesi riski ile karşı karşıya kalmaktadır. Ülkemizde 1-5 yaş arasındaki çocuk ölümlerinin yüzde 10'nundan kaza ve zehirlenmeler sorumludur. Bu nedenle ilaçların kilitli kutu olarak ambalajlanması sağlanmalıdır. Dileriz bu çağrıya Sağlık Bakanlığı, İlaç ve Eczacılık Genel Müdürlüğü ile ilaçla ilgili bütün kuruluşlar kulak verir.

Kaynak: Radikal/Prof. Dr. Şükrü Hatun ve Dr. Erdem Gönüllü: Kocaeli üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı

1029
dahafazlası
YORUMLAR
Veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Detaylar için veri politikamızı inceleyebilirsiniz.