Sağlık

Vegan Beslenme Sağlıklı mı?

Vegan Beslenme Sağlıklı mı?

Vegan beslenme, son yıllarda çok fazla tercih ediliyor. Sadece bir beslenme değil, bir yaşam biçimi olan veganlık hakkında merak edilenleri Beslenme ve Diyetetik Bölümü Araştırma Gör. Gökçen Özüpek, anlattı. Vegan beslenme sağlıklı mı?

09.07.2019
çift

Vegan beslenme nedir?

Vegan beslenme, vejetaryenlikten farklı olarak hayvansal gıdaların da reddedildiği, süt ve süt ürünlerinin, arılar tarafından üretildiği için balın dahi tüketilmediği beslenme şeklidir. 

Vegan beslenme sağlıklı mı?

Vegan beslenmede tüm hayvansal kaynaklı gıdalar reddedilir. Sadece bitkisel kaynaklı besinler tüketilir. Ancak bu istediğimiz bir beslenme şekli değildir. Sağlıklı bir yaşam için, beslenme planında; et grubu, süt grubu, ekmek grubu, sebze - meyve grubu ve yağ grubu olarak sınıflandırdığımız besinler öğünlerde dengeli ve yeterli olarak yer almalıdır. Protein bedenimiz için hayati öneme sahiptir.

Proteinler, vücudun elzem amino asitlere olan gereksiniminin sağlanmasında, yıpranan dokuların onarılmasında, enzimler ile hormonların yapımında, vücudun hastalıklara karşı dayanıklılığında ve hastalık etkenlerine karşı korunmada etkilidir. Proteinler bitkisel ve hayvansal kaynaklı besinlerde bulunur. Ancak hayvansal kaynaklı besinlerde bulunan proteinler, bitkisel kaynaklı besinlerde bulunanlara göre vücut için elzem aminoasit dengesi açısından daha kaliteli olmakla birlikte, vücuttaki biyoyararlılığı daha yüksektir.

Vegan beslenme, bilimsel veriler ışığında, sağlıklı bir yaşam şekli içinde değerlendirilemez. Vegan beslenme sadece bitkisel beslenme tercihi olduğu için ilerleyen dönemde vücutta vitamin-mineral yetersizlikleri, protein kalitesinde düşme ve elzem aminoasitlerin sağlanmasında yetersizliğe bağlı olarak bireylerde yorgunluk, halsizlik, anemi, hastalıklara karşı dirençte düşüş, doku yenilenmesi ve onarımında yavaşlama gibi çeşitli tıbbi belirtiler görülebilmektedir.

Vegan beslenme yaşlılar ve çocuklar için tehlikeli

Vegan beslenme yaşamın hiçbir döneminde istenilen bir durum değildir. Ancak çocukluk dönemi ve yaşlılık döneminde durum daha kritiktir. Çocukluk dönemi fiziksel aktivitenin artışı ile birlikte enerjiye olan ihtiyacın arttığı, büyüme ve gelişmenin hızlandığı, doku yapımının arttığı bir dönem olduğundan, sağlıklı beslenmenin sağlanması oldukça önemli olmakla birlikte sadece bitkisel beslenme ile bu dönemde ihtiyaç duyulan gereksinimler sağlanamamaktadır. Yaşlılık dönemi ise, doku yapımının ve yenilenmesinin azaldığı, vücuttaki katabolizmanın ve hastalıklara karşı yatkınlığın arttığı bir dönem olduğu için, bu dönemde oluşabilecek komplikasyonları en aza indirgemek adına, bireylere göre değişiklik göstermekle birlikte karbonhidrat, protein ve yağ alımının dengeli ve yeterli olmasına dikkat edilmelidir. Bahsettiğimiz sonuçlara ulaşmak ise vegan beslenme ile mümkün olmamaktadır.

En sağlıklı beslenme şekli hangisi?

Yalnızca bitkisel beslenmek sağlıklı olmayacağı gibi sadece hayvansal beslenmej de sağlığa zararlı. Hayvansal kaynaklı besinlerde bulunan proteinler, hem protein kalitesi açısından hem de vücuttaki kullanılabilirliği açısından bitkisel kaynaklı olanlara göre çok daha iyidir. Ancak beslenme örüntüsünde sadece hayvansal kaynaklı besinlere yer vermek de doğru bir yaklaşım değildir.

Hayvansal kaynaklı besinlerin yanı sıra ekmek grubu, sebze-meyve grubu ve yağ grubunun da dengeli ve yeterli oranda bulunması gerekir. Sağlıklı bireylerde (hastalıklara göre beslenme tedavisi değişir) günlük beslenmede karbonhidratların yüzde 55-60 oranında, proteinlerin yüzde 12-15 oranında yağların ise yüzde 25-30 oranında bulunması gereklidir. Ayrıca hayvansal kaynaklı besinler özellikle C vitamininden zengin sebze ve meyve ile tüketildiğinde içeriğinde bulunan demir mineralinin vücuttaki kullanımı daha etkili olmaktadır.

1424
YORUMLAR
Veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Detaylar için veri politikamızı inceleyebilirsiniz.