Mahmure

Sağlık

Erkek Sağlığı

Erkeklere spermleri koruma önerileri

Erkeklere spermleri koruma önerileri

Evli çiftlerin bir kısmını etkileyen kısırlık, "bir yıldan fazla süreyle hiçbir korunma yöntemi kullanılmamasına rağmen çocuk sahibi olamamak" olarak tanımlanıyor.

Tüp bebek tedavisi gören çiftlerdeki temel sorunlardan biri, yeterli miktarda ya da kalitede sperm olmaması. Mükemmel olmayan spermler, üreme kapasitesini düşmesine neden oluyor. Bilimsel araştırmalara göre, spermin mükemmel olması için bazı kriterler söz konusu. Baş kısmının kuyruk ve boyun kısmına oranı, baş kısmının uzunluk ve eni arasındaki oran, baş kısmında dölleme özelliğinin yer aldığı akrozom denilen alanın büyüklüğü gibi bir çok kriter, spermin mükemmel olmasını sağlıyor.

Evli çiftlerin bir kısmını etkileyen kısırlık, "bir yıldan fazla süreyle hiçbir korunma yöntemi kullanılmamasına rağmen çocuk sahibi olamamak" olarak tanımlanıyor. Günümüzde çiftlerin % 10-15'inin kısırlık nedeni ile doktora başvurduğu biliniyor. Bu çiftlerde görülen kısırlık sorununun yaklaşık % 50'sinin nedeni, erkekler. Erkeklerde görülen üreme kapasitesindeki sorunlar, kısırlık sorunun önemli bir nedeni. Tüp bebek tedavisi için gelen erkeklerde, üreme kapasitesinin durumunu ölçmek için sperm analizi yapılıyor.

Spermlerin hareketliliğinin ve kalitesinin çocuk sahibi olmayı etkilediğini söyleyen International Hospital Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı, Tüp Bebek Merkezi Sorumlusu Prof. Dr. İsmail Çepni, yapılan bilimsel çalışmaların sonucunda "mükemmel spermin" tarifinin yapıldığını belirtiyor. Mükemmel spermin bilimsel tarifi, baş kısmının kuyruk ve boyun kısmına oranı, baş kısmının uzunluk ve eni arasındaki oran, baş kısmında dölleme özelliğinin yer aldığı akrozom denilen alanın büyüklüğü gibi birçok kriterle açıklanıyor.

Uygun bir meni tahlili yapılabilmesi için erkeğin 2-5 gün cinsel perhiz yapması, verilen meninin de en kısa sürede incelenmesi gerekiyor. Prof. İsmail Çepni, son yıllarda sperm yapısının tüm detaylarıyla ortaya çıkartıldığını ve normal sperm kavramının kesin kriterlerle belirlendiğini belirterek şu bilgileri veriyor:

 Kruger kriterleri denilen bu sınıflamaya göre, spermlerin %4'ünden daha az normal yapıya sahip olanların doğal yollar ile çocuk yapma olasılığı yüzde 8 oranında.
 Bir erkekte normal sperm oranı %4'ün üzerindeyse doğal yollarla çocuk sahibi olma oranı %64'e çıkıyor.
 Bir erkekte %14'ün üzerinde normal yapıya sahip sperm varsa sperm sayımı iyi kabul ediliyor. Bu oran %4–14 arasına arasında kalıyorsa sınırda kabul ediliyor.
 Ancak normal sperm sayımı sonuçları, erkeğin kesin olarak çocuk sahibi olacağını göstermiyor. Bunun tersi de doğru. Erkekte anormal spermiogram sonucu çıktıysa bu da kişinin çocuğu olamayacağı anlamına gelmiyor, sonuç anormal da olsa çocuk sahibi olabiliyor.
 İnsan spermi fizyolojik ve çevresel faktörlere bağlı olarak değişebiliyor. Sperm oranlarında değişkinlikler olabiliyor. Bu nedenle incelemenin iki defa yapılması gerekiyor.
 Viral enfeksiyonlar, fiziksel veya psikolojik stresleri bulunan hastaların 3 ay ara ile sperm analizi yaptırması önem taşıyor.

ERKEKLER NEDEN KISIR OLUYOR?

Sigara ve alkol spermi azaltıyor
Sigara içmek sperm sayısını belirgin olarak düşürüyor. Kişi üç ay sigarayı bırakınca sperm sayısında inanılmaz artışlar olabiliyor. Sadece sigara bırakarak çocuk sahibi olan çiftler var. Uyuşturucu kullanımı, yoğun alkol alımı da spermi ciddi derecede bozuyor. Sperm hücresi 2,5–3 ayda olgunlaşabildiği için (72 gün), sigara bırakıldıktan sonra sperm üzerindeki etkileri de 3 ayda ortadan kalkıyor.

Kronik ilaç kullanınca zarar görüyor

 En başta radyoterapi veya kemoterapi gibi kanser tedavileri sperm üretimini çoğunlukla kalıcı olarak etkiliyor.
 Depresyon ilaçları
 Sakinleştiriciler
 Narkotik ilaçlar
 Bazı mide ilaçları
 Nikotin
 Kas geliştirmede kullanılan steroid türü ilaçlar üremeyi bozuyor.
 Miktarın azaltılması, alternatif ilaçlarla değiştirilmesi üreme fonksiyonunu düzeltiyor.
 Tarımda kullanılan bazı böcek öldürücü ilaçları, çalışma ortamındaki uçucu gazlar (boya, mobilya, akü sanayi), radyasyona maruz kalma sperm üretimini bozuyor.

Doğal denilen ürünler sperme zarar verebiliyor
Üreme sorunu yaşayan çiftler sık sık "doğal ürünlerle çocuk sahibi olabilir miyiz?" diye soruyor. Piyasada ve internet üzerinden satılan içeriği belli olmayan maddelerin kullanılması oldukça yanlış. Hastaların önce hekime danışmasında yarar var. Aksi takdirde bu ürünler zarar verebiliyor.

Testisteki sorunlar olumsuz etkiliyor

 Erkekte inmemiş testis sorununun bulunması
 Testisin kendi etrafında dönerek dolaşımının bozulması olarak tanımlanan 'torsiyon' problemi
 Testise alınan darbe ile yaralanma
 Testiste gelişen kanserler
 Bazı enfeksiyon hastalıkları (üreme organlarını etkileyerek testislerde sperm yapımını bozabilir)
 Ergenlik çağından sonra geçirilen kabakulak hastalığının %25 oranında kısırlığa sebep olması en iyi bilinen örnektir.

Hormonal eksiklikler de kısırlık yapıyor
Sperm yapımını sağlayan FSH ve LH hormonlarındaki düzensizlikler, en sık görülen şeklidir. Bu hormonların eksikliği de kısırlığa neden olabiliyor.

Bağışıklık sistemi bozulunca sperm de nasibini alıyor
Bazı erkekler, kendi spermlerine karşı antikorlar oluşturarak, sperm hareketlerinin bozulmasına veya aglütinasyonlara (spermlerin başlarından veya kuyruklarından yapışarak hareket yeteneğini kaybetmesi) neden olabiliyor.


Erkeklere spermlerini koruma yöntemleri >>>


1794
dahafazlası
YORUMLAR
Veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Detaylar için veri politikamızı inceleyebilirsiniz.