Mahmure

Magazin

Magazin Gündemi

Zeugma'nın öyküsü

Zeugma'nın öyküsü

Birecik Barajı suları altında kalan Zeugma antik kentinden çıkartılan mozaiklerin her birinin mitolojik birer öyküsü var. Son anda sular altında kalmaktan kurtarılan üç mozaiğin öyküsü.

Gaziantep'in Nizip İlçesi'nde, Fırat Nehri kıyısında bulunan ve bir bölümü geçen yıl GAP kapsamında inşa edilen Birecik Barajı gölü altında kalan Zeugma antik kentinde yapılan acil kurtarma kazıları sırasında ortaya çıkarılan mozaikler; renk canlılığı ve tanrılara dayalı öyküleri ile eşsiz bir görüntü oluşturuyor.

Zeugma antik kentinden çıkarılan ve baraj sularına teslim edilmeyen mozaiklerden Poseidon, Okeanosve Tethys'in kara ve deniz hayvanlarından oluşan motifleri ile bir anda görenleri büyülüyor.

Poseidon

Havuz zemini ya da odası tabanı olduğu tahmin edilen mozaikte, denizlerin en önemli tanrıları tasvir ediliyor. En üstte ön tarafı at, arkası balık olan yaratığın üzerinde, Olymposlu tanrılar arasında denizi simgeleyen Poseidon yer alıyor.

Mitoloji sözlüklerine göre, denize hükmeden tanrı olan Poseidon, Kronos ile Reia'nın oğlu. Poseidon, elinde ton balığı avcılarının birinci silahı olan üç dişli yabayla ve yarı at, yarı yılan korkunç hayvanlar tarafından çekilen bir arabaya binmiş olarak temsil ediliyordu. Arabanın çevresinde balıklar, yunuslar ve her türden deniz yaratıkları bulunuyordu.

Poseidon'un elinde üç dişli yaba bulunan mozaiğin alt kısmında ise yine bir deniz tanrısı olan Okeanos ve denizlerde dişiliği sembolize eden Tethys resmedilmiş. Zeugma'da bulunan mozaiğin diğer alanları ise çeşitli deniz yaratıkları ile de süslenmiş.

Tethys

Uranos ile Gaia'nın kızı, dişi Titanlar'dan sonuncusu ve denizin verimliliğini simgeleyen Tethys, tanrı Okeanos ile birleşir ve 3 bini aşkın dişi varlık doğurur. Denizde dişi unsuru simgeleyen Tethys'in ürettiği yaratıklar sayılmakla bitmez. Okeanos ile Tethys'ten, önce toplamının 3 bin olduğu söylenen bütün ırmaklar meydana gelir.

Okeanos

Hesiodos'a göre, Toprak Ana Gaia Khaos'tan çıkar çıkmaz, kendi kendine Uranos ve Pontos'u, yani gök ve denizi yaratır. Sonra Uranos ile sarmaşıp kucaklaşıp doğurduğu derin anaforlu Okeanos'u.

Okeanos, Gaia'nın 12 Titan evladından birincisi. Ama Titanlar arasında ayrı bir rol oynar. Tanrı kuşaklarının kavgasına karışmamış, dünyanın ucuna çekilip, oraya yerleşmiş.

Yunan erken ilkçağının dünya görüşüne göre, yeryüzü yuvarlak ve yassı diske benzer. Okeanos bu diski çepeçevre sarar. Okeanos aslında bir deniz gibi değil, evrensel bir ırmak ve ırmakların babası olarak tasarlanır.

Akan bir su olduğundan dolayı Okeanos derin anaforlu, burgaçlı diye nitelendiriliyor. İnsan dünyanın ucuna doğru hangi yöne giderse gitsin, Okeanos ile karşılaşır. Bu ırmak, dünyanın batı, kuzey, doğu ve güneyinde aşılmaz bir sınırdır.

Mitoloji sözlüklerine göre, güneş tanrısı Helios akşam Okeanos'a batar, ertesi sabah yine Okeanos'un sularından doğup yükselir.

Gaziantep Arkeoloji Müzesi'nde sergilenen Poseidon Okeanos Tethys mozaiği, bu hikayesi herkes tarafından bilinmese de canlı renkleri ve ilginç dizaynı ile ziyaretçilerinin büyük ilgisini çekiyor.
465
dahafazlası
YORUMLAR
Veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Detaylar için veri politikamızı inceleyebilirsiniz.