Mahmure

Magazin

Magazin Gündemi

Zeugma mozaiklerinin anlattığı hikaye

Zeugma mozaiklerinin anlattığı hikaye

Zeugma mozaiklerinin her biri mitolojik öykü anlatıyor. Testere, Labirent ve İkarus'un öyküleri.

Gaziantep'in Nizip İlçesi'nde, Fırat Nehri kıyısında bulunan Zeugma antik kentinden çıkarılan eşsiz mozaikler, görsel güzellikleri kadar mitolojik öyküleri ile de dikkat çekiyor.

Zeugma antik kentinin ikinci yerleşim terasında Gaziantep Arkeoloji Müzesi tarafından, Fransa'nın Nantes Üniversitesi ile birlikte yapılan kazı sırasında 1999'da çıkarılan ve Gaziantep Arkeoloji Müzesi'nde sergilenen Daidalos Mozaiği'nde, dört mitolojik öykü anlatılıyor.

Sağ üst köşesinde, 2000 yıl önceki üç katlı ve kiremit çatılı bir Roma mimari yapısının yer aldığı mozaikte; Minos Boğası, İlk Uçan Kişi(İkarus), Testerenin İcadı ve Hırsız Mimarın Yakalanışının öyküleri ifade ediliyor.

Labirent ve Minos Boğası'nın öyküsü

Roma villasının odası taban mozaiği olan Daidalos mozaiğinde,6 figür yer alıyor. Mozaikte, Pasiphae, kızı Ariadne, Daidalos ile sohbet eden Trophonios, ahşap yontan İkaros resmedilmiş. Sağ alt köşede Minos Boğası'nın kesik başına ok tutan Eros, sağ üst köşede ise Labyrinthos sarayı bulunuyor.

Azra Erhat'ın yazdığı Mitoloji Sözlüğü'ne göre, Daidalos mozaiğinde yer alan Minos Boğası öyküsünde, Pasiphae Girit Kralı Minos'un karısı, tanrı Helios ile Perseis'in kızı olduğu belirtiliyor.

Poseidon'un, kurban edilsin diye Minos'a gönderdiği ak boğaya Pasiphae aşık olur ve boğa ile birleşebilmek için, Daidalos'a tahtadan inek heykeli yaptırır. Sanki canlıymış gibi duran heykelin içine girer ve gebe kalarak Minos Boğası'nı doğurur.

Minos Boğası, insan bedenli, boğa başlı bir canavarmış. Kral Minos, bu korkunç yaratığı öldürmek ister ama yüreği buna dayanamaz ve sonunda çözüm olarak gün ışığına çıkmayacak bir yere hapsedilmesine karar verilir. Bunu sağlamak için mimar Daidalos'a Labyrinthos sarayı yaptırılır. Minos Boğası'na da her yıl yedi delikanlı ve yedi genç kız, kurban olarak verilmiş.

Theseus, Girit'e Minos Boğası'nı öldürmeye geldiğinde, Pasiphae'nin kızı Ariadne, kendisini görmüş ve aşık olmuş. Minos Boğası'nın bulunduğu binbir dehlizli Labyrintos'ta kaybolmaması için, Daidalos'un önerisiyle Ariadne, Theseus'un eline bir yumak iplik vermiş.

Theseus da karışık ve karanlık dehlizlerde ilerledikçe yumağı açıp ipliği yere bırakıyormuş. Canavarı öldürdükten sonra çıkış yolunu ona bu iplik göstermiş. Sonra da Ariadne'yi kaçırıp, Naksos Adası'na varmışlar.

İlk uçan kişi, İkarus

Azra Erhat'ın Mitoloji Sözlüğü'nde, Theseus'a Labyrinthos'a girip çıkması için Ariadne'ye bir yumak iplik kullanmasını öneren Daidalos'un Theseus'un başarısında parmağı olduğunu öğrenince, Kral Minos buna çok kızdığı belirtiliyor. Kral Minos, Daidalos'u, oğlu İkaros ile birlikte kendi inşa ettikleri Labyrinthos'a kapatmış.

Daidalos, oradan çıkmanın çaresini de bulmuş. Kuşların pencerelere bıraktıkları tüyleri ve arı peteklerindeki balı kullanıp, İkaros ile kendisine birer çift kanat yapmış. İkisi de böylece uçup gitmişler. İkaros, dünyada ilk uçan adam olarak ün bırakmış. Daidalos, uçmadan önce oğluna ne çok alçaktan uçmasını ne de fazla yükselip güneşin ışıklarına yakın gelmesini salık vermiş.

Ancak, havalandıktan sonra İkaros babasının bu sözünü unutmuş, başarısından dolayı gurura kapılmış ya da hava sarhoşluğuna tutularak yükseldikçe yükselmiş, güneşin ışığına aldırmamış, giderek doğayı yenmek, özgürlüğe kavuşmak sevinci ile Helios'u hor görme suçunu da işlemiş.

Güneş tanrı, onun kanatlarını tutan balmumunu eritmiş, İkarosda denize düşmüş ve boğulmuş. Ege'de Sisam Adası'nın çevresindeki denize İkaros Denizi denmiş.

Testerinin icadı

Diadolos'u hem mimar hem heykeltraş hem de her türlü mekanik araçlar yapan ve Platon'un Menon adlı diyaloğunda sözü geçen canlı heykelleri bile meydana getiren çok yönlü yaratıcı olarak tanımlayan Azra Erhat'ın Mitoloji Sözlüğü'ne göre, Daidalos, Atina'daki işliğinde yeğeni Talos ile birlikte çalışırmış.

Günün birinde Talos ölü bir yılanın dişinden esinlenerek testereyi icat etmiş, bunu fena kıskanan Daidalos kendisini Akrapol'den aşağıya atarak öldürmüş. Davaya bakan Areopagas Mahkemesi de Daidalos'u sürgüne göndermiş. Mozaikte, Daidalos, elinde testere ile resmedilmiş.

Hırsız mimarın yakalanışı

Mitoloji Sözlüğü'nde, Boiotia Kralı, hazinesini saklamak için, mimarlar Agamedes ile Trkophonios'a, sağlam yapı ısmarlamış. Para hırsına kapılan iki mimar da hazine odasını, bir taşını yerinden oynatıp kolayca çıkarabilecekleri biçimde yapmışlar. Geceleri buraya gelir, hazineden bir şeyler çalarlarmış.

Varlığının gün geçtikçe eksildiğini gören kral, Girit'ten ünlü mimar Daidolos'u çağırmış. Bir tuzak kurmuşlar ve 2 hırsızı tam yakalayacakları sırada, Trophonios, Agamedes'in kafasını keserek kaçmış.

Daidalos mozaiğinde, Boiotia şehrine gelmiş olan Daidolos'un, heykeltraş ve mimar olan Trophonios ile sohbeti resmedilmiş. Mozaikte, Daidolos Trophonios'un hazineyi çalan kişi olduğunu henüz bilmeyen ve oğlu İkaros ile birlikte hırsızı yakalamak için tuzak hazırlamakla uğraşırken görüntüleniyor.
642
dahafazlası
YORUMLAR
Veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Detaylar için veri politikamızı inceleyebilirsiniz.