Mahmure

Magazin

Magazin Gündemi

Yeni başlayanlar için Che Guevara

Yeni başlayanlar için Che Guevara

Che Guevara, karikatür kahramanı oldu... 'Viva Che'nin çizeri Erhan Başkurt'un hedefi, gençlere poster, anahtarlık vs. aracılığıyla tanıdıkları Che'nin kim olduğunu anlatabilmek.

Kendini siyasi yelpazenin solunda tanımlayan herkesin, hâlâ kahramanı Ernesto Che Guevara. "Ölüm nereden ve nasıl gelirse gelsin, hoş geldi, sefa geldi" diyen Guevara'nın, 1928 yılında Arjantin'de başlayan 39 yıllık yaşamının Bolivya'da noktalanmasının üzerinden yaklaşık 40 yıl geçse de, adıyla yarattığı isyancı büyü, devrimci kimlik lekelenmedi.
'Che' hâlâ dünyanın her yerinde kalplerin üzerinde kolye, duvarlarda poster, bayrak ve slogan olarak yerini alıyor. Ve Küba Devrimi'nin kahramanı, adına yazılan yüzlerce kitaptan sonra şimdi çizgi roman olarak raflarda. Ernesto Che Guevara'nın hayatını anlatan ilk çizgi romana imza atan, karikatürist Erhan Başkurt.

Oğul Guevara beğendi
Dört ciltlik 'Viva Che' isimli yapıtın 'İlk Ateş' adlı ilk cildinin renkli kopyasını ilk gören kişinin Che'nin oğlu Camilo Guevara olduğunu anlatan Başkurt, "Kahramanımın oğlu bana eserimi beğendiğini söylediğinde, tüm Taksim'i sevinç çığlıklarımla inlettim" dedi. 45 yaşındaki Başkurt, Guevara'nın kitaplarını okumaya başladığında 11 yaşında olduğunu belirterek şunları söyledi:

Hastane arkadaşı Che
"Astım hastalığım nedeniyle Çamlıca Askeri Hastanesi'nde tedavi görüyordum. Hastane odasında kaldığım o günler boyunca Che'nin kitaplarını okuyordum. Aradan 34 yıl geçti. Ama şimdi bırakın 11 yaş kuşağını, daha büyük yaşta olanlar dahi okumaktan çok uzak. Metalaştırılmış tişörtlerin üzerinde baskıları yapılan, anahtarlıkları olan ve birer duvar süsü olarak kullanılan posterlerinden öte, bu devrimciyi tanımayan bir kuşak var Türkiye'de... Amacım onların bir devrimciyi tanımalarına yardımcı olmak."

Proje 1998'de doğdu
Proje üzerinde çalışırken görüştüğü ve kendisine destek veren 100'den fazla kişinin 50 yaş üzerinde olduğunu anlatan Başkurt, "Okuyucu kitlesini 15-22 yaş kuşağı olarak hedeflemiştim ama, Che'yi bilen ama 'Ah neydi o günler' diyecek 50 yaş üzeri kuşağın da müdavimler arasında olacağını söyleyebilirim" dedi.

'İlkbiz' Yayınları'nca kaliteli bir baskıyla okur karşısına çıkan çizgi romanda Che Guevara'nın giysilerinden kullandığı eşyalara, su kaynattığı kazanlardan dönemin yokluğu içinde kahve içtiği fincanlara kadar her şey tek tek çizgi karelere taşınmış. Başkurt, 1998 yılında doğan projeyi, Che'yi benzetip benzetemeyeceği endişesi ve politik mesajları olan bir eser olacağı için de kimi endişelerle uzun süre ertelediğini belirtiyor.

Yasak mıdır?
Kendisini bizzat Che'nin bir sözünün harekete geçirdiğini söyleyen Başkurt, şöyle devam etti: "Che, 'İnsan düşlerinin büyüklüğü kadar özgürdür' demiş. Benim düşüm de bu projenin gerçekleşmesiydi. Kendimi özgür hissetmemi sağlayacaktı ve 2003 yılında oturup, en büyük yardımcım 16 yaşındaki oğlum Mehmet ile çalışmalara başladık. Ankara'ya gidip Küba Büyükelçiliği yetkilileriyle temasa geçtim. Kültür ataşesi ile görüşüp projemi anlattım. 'Neden böyle bir çalışma bugüne kadar yapılmadı, yoksa Küba hükümeti mi yasakladı?' diye sorduğumda, 'Hayır, yasak değil' yanıtı aldım. Bana her türlü desteği sunacaklarını da söylediler. Ve oğlumla çalışmalara başladık."

Oğlu Mehmet'in İnternet yardımıyla bulduğu yaklaşık 3 bin Che fotoğrafını taradıklarını söyleyen Erhan Başkurt, "Kitapta isimleri geçenlerin yüzde 80'inin kim olduğunu öğrenebildik. Ama hâlâ da araştırdığımız kişiler var. Che ve Fidel Castro ile birlikte fotoğrafları olan ancak isimleri bilinmeyen çok sayıda kişi var. Onları da bulmaya çalışıyoruz."

Arka bahçedeki Küba!
Başkurt'u çizimler sırasında en çok zorlayan Küba ve çevresini canlandırmak olmuş: "Ama bilenler baktığında, öyle büyük bir hata yapmadığımızı söyledi. Örneğin kitapta şekerkamışı tarlalarından çok bahsediliyor. Biz de oğlumla evimizin arkasındaki bahçeye mısır ektik, o tarlaların havasını biraz olsun anlayabilmek için."

Ernesto Che Guevara'nın tüketim metası olarak bir marka haline gelmesini eleştiren Başkurt, kaygılarını da dile getirdi: "Bu çizgi roman mutlaka eleştiriler alacak. Ben, ticari bir kaygı güderek yola çıkmadım. Zaten öyle olsa idi zaten şu anda ödeyemediğim faturalarım olmazdı. Amacım 12 Eylül darbesinden sonra ezilen toplumun yeni kuşak çocuklarına birtakım doğruları anlatabilmek. Bunu yapabilmek için de mesleğimi kullandım. Bu kitapta öyle siyasi mesajlar filan yok. Çünkü Che zaten kendi hayatını ideolojisi üzerine kuran bir kişi. Dolayısıyla bu devrimcinin hayatını anlatan bir çizgi roman, zaten doğallığında siyasi mesajını verecektir."

Sırada '80 sonrası var
Üç ayda bir yayımlanacak çizgi romanın diğer ciltlerin çalışmaları sürerken, Başkurt'un bundan sonraki projesi ise Türkiye'yi kapsıyor. Başkurt, okullarda öğretilen tarih derslerinde Türkiye'nin son 30 yıl içinde yaşadığı acıların hiçbirine yer verilemediğini belirterek, "Yakın tarihi bilmeyen genç nesle 1980 ve sonrası dönemi yine bir çizgi romanla anlatmayı hedefliyorum. Ancak bu kitapta bir kahraman olmayacak, yaşanan olaylar anlatılacak" dedi.
(Radikal)
634
dahafazlası
YORUMLAR
Veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Detaylar için veri politikamızı inceleyebilirsiniz.