Mahmure

Magazin

Magazin Gündemi

Uyuşturucular hakkında bilinmeyenler

Uyuşturucular hakkında bilinmeyenler

Bir sigaradan ne olur? Esrar ve marihuana bağımlılık yapar mı? Ya da ikisi arasındaki fark nedir? Batılı ülkelerin serbest bırakmayı tartıştığı marihuana ve esrar ne kadar tehlikeli? Bir fırt çeksem bişey olur mu? Cevapları aşağıda bulacaksınız.

Birleşmiş Milletler'e göre, dünyada 140 milyon kişi, bağımlılık yapmaz diyerek, sadece "kafa yaptığı"na inanılan marihuana gibi maddeleri sigaraya sarıyor. Kokain, afyon, eroin ve afyondan çıkarılan esrar, polisiye filmlerin, akşam haberlerinin korkunç bileşeni. Uyuşturucu kaçakçılığı dediğimizde aklımıza gelen bu maddeler, her yıl yüz binlerce hayatı söndürüyor.

Bu acı tabloya rağmen bağımlılık yapmadığı öne sürülen ve bazı batı ülkelerinde uyuşturucu olarak kabul edilmeyen hint keneviri türevleri, esrar ve marihuana gençlerin yeni gözdesi. Focus dergisi, marihuananın altında yatan gerçeği aralıyor.

Hafif uyuşturucular yasaklanmalı mı?
Hafif uyuşturucular ve bunlara sarılan sigaralar Avrupa'nın metropollerinde çok satıyor. Çünkü marihuana (hintkeneviri) yaprağının gramı 3-12 euro, esrarın gramı ise 3-18 euro. Avrupa'da harçlık parasına indirgenen satışlar, bir yandan da, uyuşturucu tacirlerinin yasal ortama taşınma girişimi gençleri hedefliyor. Doğru, marihuana eroin kadar ölümcül değil ve hızlı bağımlılık yapmıyor. Bu, gerçeğin sadece bir yüzü.

Gerçeğin öbür yüzüne gelince çok yeni bir araştırma. Yeni Zelanda'daki ağır uyuşturucu müptelalarının yüzde 99'unun, işe marihuana ve benzeri hafif uyuşturucularla başladığını açığa çıkardı. Elbette, ağır uyuşturucu bağımlılarının yüzde 99'unun hafif uyuşturucularla başlaması, marihuana içenlerin yüzde 99'unun, ileride ağır uyuşturucu kullanacağı anlamına gelmiyor.

O halde; marihuana, esrar ve tüm egzotik otları yasaklayalım ve ağır uyuşturucuların kullanımını yüzde 99 azaltalım. Çözüm, gözümüzün önünde duran bu "düz mantık" kadar yalın mı gerçekten? Ne yazık ki değil. Yeni Zelanda, Hollanda gibi hafif uyuşturucuların satışının serbest olduğu bir ülke. Diğer hafif uyuşturucular ile ağır uyuşturucular arasında deminki gibi bir doğru orantı var olsaydı, dünyanın "yasakların hüküm sürdüğü" geri kalanında bu sorunun hiç var olmaması gerekirdi!

Hollanda, 1976'dan beri, en çok 5 gramlık hafif uyuşturucuların (esrar ile marihuana), yetkili "kahve dükkanları"nda garanti kapsamında satılmasına izin veriyor. Hollanda yakasındaki en şaşırtıcı nokta, marihuana tüketiminin ne artması ne de azalması. Eroin gibi zehirleyerek bağımlılık yapan maddelerin tüketimiyse en düşük seviyeye ulaştı (1.000 kişide 2-3 bağımlı).

Nasıl mı? Amsterdam Üniversitesi Uyuşturucu Araştırmaları Merkezi'ne göre, hintkenevirinin yasallaştırılması uyuşturucuya erişimi kolaylaştırdı. Yasaları delme riskinin yaşattığı heyecan ortadan kalkınca, marihuananın çekiciliği azaldı. Marihuanayı deneyenlerin sayışı arttı, ama sürekli kullananlar çoğalmıyor. Marihuananın yasaklandığı ülkelerde ise satıcılar, müşterilerin ihtiyaçlarını daha ölümcül maddelerle karşılıyorlar.

Kısacası, yasal satışlar üç geliri sağladı: Kalite kontrol edilebiliyor, sadece yaşı büyüklere ulaştırılabiliyor (kaçakçılar ayrım yapmaz) ve marihuana müşterisinin, ağır uyuşturucular da satan "torbacılar"a işi düşmüyor.

Yasakları kaldırmanın olumsuz yanları
Hollanda'da hintkeneviri kaçakçılığı inanılmaz boyutlara ulaştı. Çünkü, kahve dükkanlarına mal sağlayan pazar hala yasadışı... Pek karlı bir ticaret: Tahminlerine göre, sadece eroin, hintkeneviri ve kokain satışı, yılda l00 milyar cüroluk bir pazara sahip. Bu rakam, dünyadaki mafya örgütlerini ve teröristleri besliyor. Üstelik, tarlalarda hasat edilen bitkilerden son ürüne varıncaya kadar, yılda 200 trilyon euro ciro yapıldığı hesaplanıyor.

Uyuşturucu kaçakçılarından bıkan İsviçre devleti, devlet denetiminde ve sınırlı sayıda, hintkeneviri yetiştirmeyi düşünüyor. Tüm bu tartışmaların ardında ise, adı "hafif olan uyuşturucuların üzerinde bir türlü anlaşılamayan zararları konusunda yapılan kavga var. Hafif uyuşturuculara karşı "sıfır tolerans" politikasının uygulanmasını savunanlarla, marihuana ve esrar gibi daha hafif maddelerin serbestleştirilmesini önerennler arasındaki çatışmanın kökeninde de bu tartışma yatıyor.

Peki, ama gerçek hangi tarafta? Bu soruya cevap verebilmek için, marihuana ve esrar gibi hafif maddelerin ardındaki "sır perdesini" kaldırmak gerekiyor. Son bilimsel araştırmaların ışığında, bu cesaret gerektiren soru ve cevapları...

Riskli bir yaş var mı?
Evet, var. Oregon Araştırma Enstitüsü'nün yaptığı çalışmaya göre, ilköğretimin sekizinci yılı ile lise başlamak için en riskli dönem.

Ne kadarı tehlikeli?
Marihuana "en az" sigara ve alkol kadar zararlı. Ancak, esrar ve marihuana, eroin kadar bağımlılık yapmıyor. Biyokimyasal açıdan bakıldığında, uyuşturucunun dozu önemli. Günde bir bardak şarap dokunmaz, fakat alkolikler siroz olabilir. Sağlık açısından, cumartesileri bir marihuana sigarası yakmak, pazarları bir kutu bira içmekten farksız. Oysa, günde 3-4 sigara yakılırsa işler değişiyor. Ama bu verdiğimiz cevap da tek başına yeterli değil, karar vermeden önce dördüncü soruyu okuyun!

Marihuana, esrar ve haşhaş yağı arasında fark var mı?
Evet. Aynı bitkiden gelmesine karşın, üretilme-arıtılma-çıkarılma tekniği açısından, değişik miktarlarda THC (Tetrahydrocannabinol) içeriyorlar. Marihuanada yüzde 0,5-5, esrarda yüzde 5-15, haşhaş yağında ise yüzde 30 oranında THC var. Dolayısıyla, dozunu ayarlamak isteyenler dikkat etmeli. Haşhaş yağı, esrardan, esrar da marihuanadan güçlü bir
uyuşturucu!

Günümüzde satılan marihuananın daha tehlikeli olduğu doğru mu?
ABD'de DEA kurumu, 1960'tan bu yana, marihuananın yüzde 25 güçlendiğini raporuna yazdı. Bu bildiri henüz onaylanmadı. Yalnız, Netherweed (Hollanda otu) denilen marihuana türü, yüzde 20 oranında THC içeriyor. Ortalama bir marihuananın THC oranıysa sadece yüzde 3!

Hafif uyuşturucuların ne gibi etkileri var?
Etkiler, etken maddenin yoğunluğuna bağlı. Yüzde 3 THC içeren marihuana küçük algı farklılıklarına yol açıyor ve görsel, işitsel, kokusal, tatsal uyaranlara daha duyarlı hale getiriyor. Esrar gibi yüksek yoğunluklu uyuşturucularda ise halüsinasyonlar görülebiliyor. Sonuçta, yüksek dozlarda THC, halüsinojen hale geliyor ve "seyahatler" berbat bir hal alıyor.

Esrar ne gibi zevkler veriyor?
Esrar hemen hissedilebilen kötü etkiler yaratsaydı kimse kullanmazdı. Tersine, esrar marihuanadan daha yoğun duygular yaşatıyor. Neşelendiriyor, sorumluluklardan arındırıyor, fazla değil birkaç ay sonra ise "hayatımız roman" dedirtiyor!

Marihuananın bağımlılık yapmadığı doğru mu?
Hayır. Çoktan bağımlılık yapabileceği belgelendi. Kaçınılmaz bir şekilde bağımlılık yapmasa da, marihuana içenler risk altında. Hollanda, Utrecht'teki Trimbos Enstitüsü'nden Frits Knaak, hintkeneviri bağımlılığının azaldığını söylerken bir de "ama"sı var: "Ama 1996'da bize 2,000 hasta başvurdu. Bir başka deyişle, hintkeneviri kimyasallarını içen Hollandalıların yüzde 3'ü!"

Uyuşturuculu sigaralar gençler için tehlikeli mi?
Evet. Araştırmalar gençlerin kolay bağımlı olduğunu gösteriyor. Gençler, gittikçe artan dozlarda hintkeneviri tüketip bağımlı olabiliyorlar. Öyleyse, cumartesi akşamı alışkanlığı, pazara, pazartesiye ve nihayet bütün haftaya kayabilir!

İlaç mı?
Hintkeneviri keyif veren marihuanadan ibaret değil. İçeceklerden sabunlara kadar, uyuşturucu olarak pek çok alanda kullanılan hintkeneviri liflerinden keten de dokunuyor. Son zamanlarda, hekimlik amacıyla, Batı Avrupa'da üretilmesine izin verildi: Batı tıbbında, 1900'den bu yana kenevirden yararlanılıyor. "Geleneksel tıbba" gelince, Hindistan'da, kenevirin analjezik niteliği eskiden beri biliniyor. Günümüzde, ABD ve Avrupa'da, hintkenevirinin birinci etken maddesi olan dronabinol damıtılıyor. Dronabinol, kemoterapi hastalarında mide bulantısını önlüyor ve açlık hissini tetikliyor.

Hintkeneviri işe yarıyor, ama her derde deva olamaz. İngiltere'deki Notthingham Üniversitesi Kraliçe'nin Tıbbi Merkezi'nde yürütülen bir araştırmaya göre, kodeinden etkili bir ilaç değil, üstelik yan etkileri var. İştah kaybını giderdiği tartışmalı olsa da, kenevir kimyasalları, glokom hastalarının göz yuvarı tansiyonunu düşürüyor. MS hastalarının maruz kaldığı kas sertleşmesini ise yumuşatıyor. Uyuşturucu ticaretinin hammaddelerinden birinin tıpta kullanılması, ne yazık ki bir anlaşmazlık odağı...

Sözcük dağarcığı
Farklı maddeler değişik oranlarda bağımlılık yapıyor ve değişik yöntemlerle üretiliyor. Batı dillerinde çoğu zaman haschise denen esrarla haşhaşı karıştırmamalı.
  • Haşhaş:
  • Gelincikgillerden; kapsüllerinden afyon, tohumlarından yağ çıkarılan, bir yıllık otsu kültür bitkisi (Papaver somniferum).
  • Haşhaş yağı:
  • Haşhaştan çıkarılan besin.
  • Afyon sakızı:
  • Olgunlaşmamış haşhaş kapsüllerine yapılan çizintilerden sızan, sonradan katılaşan süt. İçinde morfin ve kodein gibi pek çok uyuşturucu madde bulunan güçlü bir zehir olmakla birlikte, hekimlikte kullanılan değerli bir ilaç.
  • Morfin:
  • Afyonda % 10 oranında bulunan, uyuşturucu, önemli bir alkaloit.
  • Eroin:
  • Morfinden kimyasal yolla elde edilen uyuşturucu bir madde.
  • Hintkeneviri:
  • Yapraklarından esrar elde edilen bir tür kenevir. (Cannafais sativa).
  • Marihuana:
  • Hindistan'da yetişen hintkenevirinin çiçeklerinden ve yapraklarından elde edilen uyuşturucu madde.
  • Esrar(haşiş):
  • Hintkenevirinden çıarılan ve kullanılacak miktara göre uyarıcı, sarhoş edici veya uyuşturucu etkileri olan bir madde.
  • Koka:
  • İkiçeneklilerden, çiçekleri küçük ve sarımtırak, zeytine benzer meyvesi kırmızı renkte olan ve yapraklarından kokain çıkarılan, en çok Peru'da yetişen bir bitki.
  • Kokain:
  • Koka yapraklarından çıkarılan uyuşturucu bir alkaloit.

    Uyuşturucu ticaretinin rotası
    Avrupa'ya ulaşan uyuşturucu Asya ve Kuzey Afrika'dan yola çıkıyor: Pakistan, Hindistan, Nepal, Lübnan, Tunus, Fas... İşlenmiş uyuşturucu, Türkiye'den transit geçiyor (zaman zaman, küçük çaplı kaçak yetiştiriciler de yakalanıyor). Başlıca kaçakçılık yöntemlerini sıralayalım: Seyahat çantaları, yutup midesinde taşıyanlar, anüsüne saklayanlar, gizli bölmeli kamyonlar ve koltuklar, saklı panelleri olan arabalar.

    Sovyetler'in çöküşüyle, Doğu Avrupa işlek bir yola dönüştü (Romanya, Polonya, Rusya, Macaristan). Bir başka dert, terasdaki büyük şehir seracılığı. İstanbul da da böyle bir girişimci yakalanmıştı.

    Beslenme çantalarının yeni gıdaları
    26 Haziran, uyuşturucu kullanımı ve trafiği ile mücadele günü. Dünyada gittikçe yaygınlaşan bağımlılık yapıcı maddeler fenomeni üstüne son nesnel bilgiler, hiç de iç açıcı bir tablo ortaya sermiyor. Türkiye'de madde bağımlılığı giderek artıyor. Yeniden Sağlık ve Eğitim Vakfı tarafından, 9 ilde, ilköğretim 6 ve lise 2. sınıflarda eğitim gören 250 öğrenci üstünde yapılan "9 Alkol, Madde, Araştırma, Yay 2001 Araştırması'nın (SAMAY) sonuçlarına göre, Türkiye'de ilköğretimden başlayarak uyuşturucu kullanılıyor.

    Öğrencilerin ilk kez esrar, eroin, ecstacy ve sakinleştirici hap kullanma yaşı 13'e geriledi. İlk sırayı yüzde 1,4 ile esrar ve yüzde 1,3 ile sakinleştirici haplar alıyor. Bağımlılık yaptığı: kanıtlanan sigara ve nikotin söz konusu olduğunda durum vahim: Yurttaşlarımızın yüzde 70'i sigara içiyor. Türkiye, sigara tüketiminde, dünyada ön sıralarda yer alıyor. İlköğretim öğrencilerinin yüzde 16,1'i, en az bir defa sigara içiyorlar.

    1998'de yapılan araştırma 2001 Nisan-Haziran aylarında tekrarlanınca, daha kötü sonuçlar elde edildi: Ecstacy kullanımı iki kattan fazla, eroin kullanımı iki kat, hap kullanımı 1,5 kat, esrar kullanımı yüzde 1 artmıştı. En çok sigara içen il, nüfusun yüzde 16,5'iyle Eskişehir. Lise Öğrencileri arasında en çok alkol alınan ilimiz İzmir. Yine Eskişehir ile Kocaeli, esrar ve uçucu madde kullanııııında ön sırada.

    Yüzde 5,2'lik hap içme oranıyla İzmir ve Adana başta geliyor. En az bir kez esrar kullananların oranı yüzde 4,0 ve yüzde 7,3 ile Diyarbakır lider (İstanbul'da yüzde 4,8). En azından bir defa uçucu madde alanların oranı (tiner, bally) yüzde 3,1-6,2 arasında değişiyor ve bir defa eroin kullananların oranı yüzde 2,5 iken, İstanbul'da yüzde 2,4 (yoksullar tiner ve bally gibi maddeleri, zenginler ecstasy, kokaini yeğliyorlar).

    Emniyet rakamlarıyla uyuşturucu vakalarına bakacak olursak 2003 yılında yakalandı. 30 kg. esrar, 15 kg. eroin, 50 gram kokain, 60 bin ecstasy hapı ele geçirildi. 2004 yılında ilk 4 ayda 35 olay meydana geldi. 70 kişi yakalandı. 15 kg. esrar, 5 kg. eroin, 15 gram kokain ve 3 bin ecstasy hap alındı.
    (Focus)
    963
    dahafazlası
    YORUMLAR
    Veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Detaylar için veri politikamızı inceleyebilirsiniz.