Mahmure

Magazin

Magazin Gündemi

Türk sinemasının en babaları

Türk sinemasının en babaları

Çağan Irmak'ın Çetin Tekindor ve Fikret Kuşkan'lı filmi 'Babam ve Oğlum' gösterime girmeden Türk sinemasının babalarına baktık.

Türk sinemasında baba ile oğul arasındaki ilişkiyi kimi zaman kutsallaştırmak, kimi zaman da 'hasret' kavramının kucağına atmak bir anlatım geleneği halini almıştır.

Sinemamız, hayırlı/hayırsız (itaatkâr/isyankâr) oğul ve iyi/kötü (şefkatli/acımasız) baba ayrımlarını da sıkça yapar. Toplumumuzun ataerkil yapısının etkileri, bu konu üzerinde de etkili olur, hatta 'baba' saygıda kusur edilmemesi ve dediklerinin dışına çıkılmaması gereken bir 'şey'e dönüştürülür. 'Şey' dedik, zira birçok filmde 'insanüstü' bir noktaya kadar taşınır baba motifinin özellikleri.

Aile kavramının 'temel direği' olmak gibi büyük bir sorumluluk alanına sahip babalar, çoğunlukla yanlışlardan arındırılmış, günahları indirgenmiş 'yaratıklar'dır. Otoriter dış görünüşlerine rağmen 'yufka yürek' sendromundan mustariptir birçoğu, oğullarına karşı sonsuz bir sevgi ve hoşgörüyle donanmışlardır. Örneğin Yılmaz Güney'in 1971 yapımı 'Baba'da, hapse girip çıktıktan sonra ailesini darmadağın halde bulan babanın 'yitip gitmiş' oğluna karşı gösterdiği sevginin sınırı yoktur.

Hulusi Kentmen'in ıstırabı
Yeşilçam'ın 'baba' rolüne en uygun isimlerinin başında, özellikle salon komedilerinde boy gösteren Hulusi Kentmen gelir. Görünüşünden yansıyan babacan havayı karakterlerine de yansıtan Kentmen, bir yandan 'kulak çekmek' eylemini layıkıyla yerine getirirken, öte yandan da çektiği kulağın acısını yüreğinde yaşadığını hissettiren bir elektrik yayar.

Hem kızlarına hem de oğullarına karşı 'adil' olabilmenin hesaplarını yapar filmlerinde çoklukla. 1975 yapımı Orhan Aksoy filmi 'Ah Nerede'de olduğu gibi, başta Tarık Akan olmak üzere birçok aktör oğul kontenjanından zılgıt yemiştir ondan...

Bir başka unutulmaz baba ise Münir Özkul. Arzu Film ekolünün gediklisi aktör, canlandırdığı baba karakterlerinde komedi sinemasına olan yeteneğini sergilerken, aynı zamanda seyirciyi hüzünlendiren bir yapı da kurmayı başarır. 'Hababam Sınıfı' serisinde gerçek anlamda bir baba değilse de, sınıfın bütün çocuklarına tam bir baba gibi yaklaşır. 'Fırlamalar', ondan ölesiye korkar ama aynı zamanda onu sevmekten de alıkoyamazlar kendilerini...

Diğerlerinden birkaç adım öne çıkan bu iki ismin yanı sıra Hüseyin Peyda, Yıldırım Önal, Baki Tamer, Atıf Kaptan, Vahi Öz, Ali Şen gibi aktörlerin de Yeşilçam'ın 'baba' motifine katkısı yadsınamaz. Her biri kendi 'babasal evrenler'ini yaratırken bu çerçevede unutulmaz karakter çalışmaları içine girmişlerdir.

Böylesi 'baba gibi baba' performanslarının yanında 'yıldızlar'ın birçok filmde baba olma saadetine eriştiğini de söyleyebiliriz. Ediz Hun'dan İzzet Günay'a, Ayhan Işık'tan Fikret Hakan'a, Cüneyt Arkın'dan Ekrem Bora'ya kadar birçok yıldızın baba kompozisyonları mevcut. Öte yandan bu isimleri 'ezilen oğul' olarak daha sık gördüğümüz de bir gerçek tabii...

Türkiye'deki 'baba' kavramının karşısında durulması zor bir otoriteyle sevgi ve şefkat unsurlarının aynı vücut içinde barındığı bir 'model' olması beyazperdedeki karakterleri de belirlemiş. Her an başvurabileceğin, elinden tutabilecek, düşmeni engelleyebilecek bir insanın varlığından etkilenip onu filmlerin temel unsurlarından biri haline getirmek kadar doğal ne olabilir ki!

Belli başlı babalar
  • Lütfi Akad'ın 'Gelin'inde kendi babasının otoriter dünyası ile hasta oğlunun masumiyeti arasında kalan babayı gerçekçi bir yapıya kavuşturan Kerem Yılmazer.


  • Atıf Yılmaz'ın 'Selvi Boylum Al Yazmalım'ında 'gerçek baba' kavramının göreceliliğini finalde müthiş bir şekilde yansıtan Ahmet Mekin ve Kadir İnanır.


  • 'Eşkıya'da Uğur Yücel'le yaşadığı unutulmaz baba-oğul ilişkisiyle ve oğlunu oynayan, Güven Kıraç'la kuşak çatışması içine girdiği 'Gönül Yarası'yla Şener Şen.


  • Yavuz Özkan'ın 'Yengeç Sepeti'nde çocuklarının çatışmasına tanık olan babayı canlandıran Sadri Alışık.


  • 'Eğreti Gelin'de oğlunu korumaya çalışırken kaybetmeyi de göze alan baba rolüyle Fikret Hakan.


  • Ömer Vargı'nın 'Her Şey Çok Güzel Olacak'ta yollara düşen iki oğlunun (Mazhar Alanson, Cem Yılmaz) ardından bakakalan babada müthiş bir karakter çalışması içine giren Selim Naşit Özcan.


  • 'Züğürt Ağa'da oğlu Şener Şen'den sürekli olarak 'karı isteyen' Abdo Ağa'yla Bahri Selin.


  • 'Vizontele' serisinde bir yandan ailesini, bir yandan da kasabasını idare etmeye çalışan Altan Erkekli.


  • 'At'ta oğlunu okutabilmek için para kazanmaya çalışan vefakâr baba rolünde Genco Erkal.


  • 'Ya Ya Ya Şa Şa Şa'da oğlunun futbolcu olmasına karşı çıkan kapıcı babayı oynayan Münir Özkul.


  • Zeki Ökten'in 'Gülüm'ünde oğluyla (Okan Bayülgen) iletişime geçmeye çalışan Tarık Akan.

  • (Radikal)
    432
    dahafazlası
    YORUMLAR
    Veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Detaylar için veri politikamızı inceleyebilirsiniz.