Mahmure

Magazin

Magazin Gündemi

Turgut Uyar ölmedi ki...

Turgut Uyar ölmedi ki...

Şiirin en melankolik ve kent yaşamındaki bireyin yalnızlığını en iyi işleyen şairlerinden biri olan Turgut Uyar, tam 19 yıl önce aramızdan ayrılmıştı.

Tut ki sen bir şiiri çok iyi yazsan
ya da çok iyi bir şiir yazsan
bir saatin aralıksız işleyişi
bir çocuğun bir sokak kedisini sevişi
bilmem ki sanki güzel bir akşam gibi
onun için her akşamı iyi yaşamalıyım
yani kıskanılan onu
demek istediğim hepsi


Aşk, ayrılık, ölüm temalarını, çevreden aldığı izlenimleri işleyen şiirler yazdı. 1950'den sonra İkinci Yeni akımının başlıca adlarından oldu. Gerek öz gerekse biçim bakımından sürekli değişen, halk şiirinden divan şiirine geniş bir kültür birikimini değerlendirirken, aynı zamanda kendisi olabilen bir şiir stili geliştirdi.

Ölümünden kısa bir süre önce çıkan bir röportajında söyledikleri hayata bakışını(bakışımızı) gözler önüne seriyor. O günlerde artık roman okumaktan vazgeçmiş Turgut Uyar. Emeklilikle birlikte öğleden sonraları üç duble suyla karışık limonlu votka, akşam yemeklerinin ardından da bir duble sek rakı içermiş. Kendisiyle ilgili hiçbir şeyi biriktirmemiş. Şiirlerinin el yazmalarını saklamamış.

Büyük bir şiirin ortası
Cemal Süreya onun şiirini ele aldığı incelemesinde, "Büyük bir gövdedir onun şiiri. Kımıldadıkça kendine benzer yeni gövdeler hazırlar, çoğaltır. Bir anıttan çok bir dirim belirtisidir. Bu yüzden kolay kolay tanımlanmaya gelmez: görülür, tanık olunur. Blok halinde bir izlenimler bütünüyle gireriz ona. Tarih içinde değil, küçük olayların öyküsü, daha doğrusu o olayların 'ben'le ilişkisinden doğan bir mitoloji içindedir. 'Ben' kendisiyle samimi ilişkiler kurmuştur." der.

Hiç kimseye benzemezdi Ece Ayhan gibi
Enis Batur'a göre, Uyar diğer şairlerden olduğu kadar, içinde bulunduğu "İkinci Yeni" akımında da hemen farkedilir. Yeri müstesnadır: Dil düzleminde travmayı ne Cansever ve Cemal Süreya, ne de İlhan Berk ya da Sezai Karakoç temsil eder, yalnızca iki şairin "çalışma"sıdır bu. Ece Ayhan ve Turgut Uyar. Ötekilerin özgünlüklerini, erdemlerini başka düzlemlerde aramalıyız.

En son edebiyat çevresi fark etti
1927 yılında Ankara'da doğan Turgut Uyar, 1946 yılıda Bursa Işıklar Lisesi'ni, 1947 yılında da Askeri Memurlar Okulu'nu bitirdi. Bir süre orduda subay olarak görev yapan Uyar 1958'de ordudan ayrıldı. Bundan sonra çeşitli devlet memurluklarında çalıştı. Emekli olduktan sonra da yaşamını serbest yazar olarak sürdürdü.

Uyar'ın ilk şiiri 1947'de Yedigün dergisinde yayınlandı. İlk şiirinden seçilmiş bir mısra, "Ve Allahı arardım serçe yuvalarında" Uyar'ın her manada şakaya alınmayacak biri olduğunu okura hissettirir. Ancak edebiyat çevresi her zaman olduğu üzre bu uyarıyı dikkate almaz, ta ki Kaynak Dergisi'nin açtığı şiir yarışmasında Arz-ı Hal adlı yapıtının ikincilik ödülü kazanmasına kadar. Bu andan itibaren Uyar'ın şiiri "Türk Şiiri"ne ışık tutar.

Turgut Uyar'ın yayınlanmış eserleri
  • Arz-ı Hal(1949)

  • Türkiyem(1952-1963)

  • Dünyanın En Güzel Arabistanı(1959)

  • Tütünler Islak(1962)

  • Her Pazartesi(1968)

  • Divan (1970)

  • Toplandılar(1974)

  • Kayayı Delen İncir(1982)

  • Büyük Saat(1984)


  • ARZ-I HAL
    Ben de günahkar kullarındanım Allahım...
    Bir "Kulhuvallahi" bilirim dualardan,
    Bir de "Yarabbi şükür" demeyi doyunca,
    Bir kere oruç tutmam ramazan boyunca,
    Ama çekmediğim kalmadı sevdalardan.
    Ben de günahkar kullarındanım Allahım!...

    Benim gibi kulun çok dünyada, Allahım!...
    Eğer bilmiyorsan işte, haberin olsun.
    Ekmek derdi, aşk derdi unutturdu seni.
    İnsan hatırlamıyor dün ne yediğini.
    Zaten yediğimiz ne ki hatırda dursun.
    Benim gibi kulun çok dünyada, Allahım!...

    Yazdıklarıma sakın darılma Allahım!...
    Meleklerin sana bunları söylemezler.
    Artık, pek yarattığın gibi değil dünya
    İnsanlar hem sabuna karıştı, hem suya:
    Ne olursun hoşuna gitmediyse eğer,
    Yazdıklarıma sakın darılma Allahım!...

    Sana bir şey soracağım, affet, Allahım!...
    Beş vakit kızlar doluyor camilerine,
    Beyaz yaşmaklı, beyaz tenli masum kızlar...
    Benim bir defa görüşte yüreğim sızlar;
    Sen tutulmadın mı, içlerinden birine?
    Sana bir şey soracağım, affet, Allahım!...

    İşte insanlar bu minval üzre, Allahım!...
    Kıt kanaat sere serpe yollar boyunca
    Sen, bizim için hala o ezeli sırsın.
    Sen de, bizi bilmiş olsan, başkalaşırsın...
    Herkesin kederi, gailesi boyunca.
    İşte insanlar bu minval üzre, Allahım!...
    (Turgut Uyar)

    (e-kolay Haber)
    562
    YORUMLAR
    Veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Detaylar için veri politikamızı inceleyebilirsiniz.