Mahmure

Magazin

Magazin Gündemi

Saç spreyleri bile bağımlılık yapıyor

Saç spreyleri bile bağımlılık yapıyor

Oje, kokulu kalem-silgi, kuru temizleme maddeleri ve saç spreylerinin insanlarda bağımlılık yarattığı bildirildi.

Başbakanlık Aile Araştırma Kurumu Başkanlığı'nın "Bağımlılık Nedir, Türleri ve Bağımlılığın Sonuçları" konulu bir araştırma yaptı.

Araştırmaya göre, oje, daksil, metal parlatıcılar, yapıştırıcılar,kuru temizleme maddeleri, saç spreyleri, hatta kokulu kalem ve silgi gibi maddeler kolay ulaşıldığı, ucuzluğu, yaygın kullanıldığı için çok küçük yaşlarda bağımlılığa yol açıyor ve havadaki yoğunluğu nedeniyle de dolaylı yoldan bağımlılık yapabiliyor.

Bağımlılık yapan maddeler, genel olarak yaşamı sürdürmek için gerekli olmadığı halde keyif verici özellikleri nedeniyle tüketiliyor ve kullanıcılarda bedensel, ruhsal ve davranış değişikliklerine yol açıyor.

Madde nedir?

Araştırmada, madde, "Merkezi sinir sistemi denilen beyin ve bağlantılı alt sistemleri içeren işlevsel yapı üzerinde sahte bir iyi oluş hali oluşturan tıp içi ve tıp dışı unsurlar" olarak tanımlanıyor.

Tıpta belli amaçlar ve belli sınırlılıklar içinde kullanılan bazı ilaçlar, tıp dışı amaçlarla ve önerilmeyen miktarlarda kötüye kullanıldığı takdirde bağımlılık maddesi haline geliyor.

Dünya Sağlık Örgütünce gruplandırılan madde bağımlılığının "Opyat Tipi", "Alkol, Barbütürat, Benzodiazepin Tipi", "Esrar Tipi", "Kokain Tipi", "Uyarıcı Tipi", "Hallusinojen Tipi", "Solunan Çözücü Tipi", "Tütün Tipi" bağımlılık olmak üzere 8 çeşidi bulunuyor.

Opyat tipi bağımlılık, morfin, kodein, eroin ve metadon maddelerini kapsıyor. Morfin ve kodein doğal, eroin yarı sentetik, metadon ise sentetik bir maddeler, bu grup maddelerin bağımlılık yapmaoranı çok yüksek. Damar içi kullanım yolu ile 6-8 eroin iğnesinden sonra bedensel ve ruhsal bağımlılık başlıyor.

Saç spreyleri

Hallüsinasyon şekli bağımlılık, uyarıcı bir nesne ve uyaran olmadığı halde varmışçasına oluşan algılama olup, algılamanın işitme, görme, duyma, dokunma, koku ve organlara dair iç duyumlar olmak üzere tüm alanlarını kapsayacak bir genişlikte ortaya çıkmasıdır.

Bu grupta LSD en bilinen madde olup, algılama şiddeti ve derinliğiüzerinde yol açtığı değişme ve ortaya çıkan içsel yaşantı (trip-gezinti) nedeniyle haksız biçimde ünlendirilmiş ve sanki sanatsal üretimin olmazsa olmaz koşulu payesine ulaştırılmıştır.

'Gezinti', resmin müziğini duymak ya da müziğin resmini yapmak gibi renkli ifadelerle övülmüş, oysa kötü bitebilecek (örneğin, 15 cm.lik kaldırım yüksekliğini 15 m algılayıp, düşerken korkuyla ölmek gibi) gezintiler gözardı edilmiştir.

Deneysel olarak, gönüllülerde özellikle algı düzeneğinin araştırılmasında kullanılan bir maddedir. Solunan çöcüzü tipi bağımlılık yapan maddeler arasında genel anestezikler olduğu gibi, endüstriyel tüketim maddeleri de bulunuyor.

Bu grupta oje, daksil, metal parlatıcılar, yapıştırıcılar, kuru temizleme maddeleri, saç spreyleri, hatta kokulu kalem ve silgiler bulunuyor. Bu maddelere kolay ulaşıldığı, ucuzluğu, yaygın kullanıldığı için çok küçük yaşlarda bağımlılığa yol açıyor ve havadaki yoğunluğu nedeniyle de dolaylı yoldan bağımlılık yapabiliyor.

Alkol

Tahılların mayalanması ile ortaya çıkan etanol aslında yüzde 10-12oranında hacim yoğunluğuna sahipken imbikleme (distillasyon) aracılığıile bu oran yüksek dereceli içeceklerde (rakı,cin,votka vb.) yüzde 50 ve üzerine çıkabilmekte.

Her gün 100 mililitre kanda 100-150 miligram alkol görülecek şekilde içki tüketenlerde 5 yıl içinde bağımlılık gelişiyor. Bu süre çocuklarda ve kırk yaşından sonra alkole başlayanlarda 2-3 yıla inebiliyor. Dolayısıyla alkol içen herkes bağımlı olmamakla birlikte, belli ve düzenli alkol alınması bağımlılık yapıyor.

Barbütürat denilen maddeler, anestezi ve epilepsi tedavisinde kullanılmakla birlikte, teskin edici özellikleri nedeniyle bir dönem her dört kalem ilaçtan biri olacak derecede reçetelere girmiş, hatta 'mutluluk hapı' diye ünlenmiş, ancak kısa süre sonra da bağımlılık yaptığı anlaşılmış.

Benzodiazepin diye bilinen yatıştırıcı ilaçların bağımlılık yapması, kullanıldıkları doz ile yakından ilişkili bulunuyor.

Günlük dozun iki ile beş misli miktarlarda kullanımı halinde altı aydan daha kısa bir sürede bağımlılık ortaya çıkıyor. Günlük yaşamda yanlış olarak performans öncesi sakinleşmek amacıyla kullanılıyor, ancak çoğu kez performansı olumsuz yönde etkiliyor.

Esrar ve kokain

Esrar tipi bağımlılık, Marihuana Hint Keneviri denilen bitkinin yapraklarının kurutulması ile, haşhaş ise bitki özsuyunun çözücülerde işlenmesinin kullanımıyla başlıyor.

Esrarın, anında tüm vücuda ve hayati organlara dağıldığı ve 30 günsüreye kadar kalabildiği belirtiliyor.

Kokain son derece şiddetli bir uyarıcı olup, doğrudan beyin kabuğunu etkiliyor. Uyarıcı etkisi beyinde madde depolarını adeta bir anda boşaltmasına bağlıdır. Bu şiddetli etkisi nedeniyle beyni uyuşturan diğer maddelerle birlikte kullanılması çok sık rastlanılan bir olgudur.

Kokaine bağlı doz aşırılığından ölümler, bu bağımlılık maddesinin hızlı metabolize olmasından kaynaklanmaktadır. Hızlı gelişen bir bağımlılık sürecine sahip.

Zayıflama ilaçları

Uyarıcı (psikostimulan) ilaçlar tıpta bazı uyku bozukluklarının tedavisinde ve çocuklarda görülen aşırı hareketlilik diye çevirebilen (Hiperkinetik, Dikkat Eksikliği) klinik bir sorunun iyileştirilmesindesınırlı olarak kullanılıyor ancak uyku, yeme vs. gereksinimleri ortadan kaldırma etkisine sahip olduklarından tedavi dışı amaçlarla yüksek dozlarda kullanılıyor.

Bu ilaçlar zayıflama, uykusuzluk gibi öznel gereklere ve bahanelere bağlı olarak yanlış ve kötüye kullanılıyorlar. Bir sonraki kullanımda, ilk doz ile ulaşılan etki için kullanılan miktarın arttırılması gerekiyor, bu da bağımlılığa ve doz aşırılığından ölümlere yol açıyor.
448
dahafazlası
YORUMLAR
Veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Detaylar için veri politikamızı inceleyebilirsiniz.