Mahmure

Magazin

Magazin Gündemi

Rekortmenlerin soyu tükeniyor

Rekortmenlerin soyu tükeniyor

Atletizmde dünya rekorları giderek daha zor kırılıyor. Öyle ki 2003 sezonunda erkek atletler hiçbir olimpik dalda rekor kıramadılar. Özellikle atma ve atlamalarda 1990'dan önce kırılan dünya rekorlarına yaklaşan atlet çıkmıyor. Bugünün atletleri birkaç metre daha düşük derecelerle şampiyonlukları kazanıyor.

Avustralyalı Gerald Lawson 1997'de yaptığı öngörülerde birçok dünya rekorunun 2015'te bile kırılamayacağını söylüyor. Lawson'a göre birçok dalda insanoğlu sınıra dayandı ve örneğin Michael Johnson'ın 200 metre rekoru uzun bir süre kırılmayacak. Aynı durum kadınlar sprint dalları için de geçerli. 100, 200 ve 400 metredeki dünya rekorları 15 yıldır kırılamıyor.

Türkiye rekorları geride
Türkiye rekorları ise birçok dalda dünya rekorlarından çok geride. 200 metre ve 400 metre erkeklerdeki rekor dereceleri 1932'de dünya rekoru olarak koşulmuş. Kadınlarda durum biraz daha iyi. Elvan Abeylegesse Türkiye'nin ilk dünya rekortmeni oldu. Ayrıca, Süreyya Ayhan, Ebru Kavaklıoğlu ve Nora Güner gibi atletler dünya rekorlarına daha yakın dereceler koştular.

İnanılması güç: 19.32
Tribünlerdeki binlerce göz nefesini tutmuş 1996 Atlanta Olimpiyatları'nın en heyecanlı anlarından birine tanıklık etmek üzere. Altın renkli ayakkabılarıyla Michael Johnson start noktasında hazır işaretini bekliyor. 200 metre finalinin mutlak favorisi ABD'li atlet öylesine konsantre olmuş ki tabancanın patlamasıyla ok gibi fırlıyor. İlk 100 metreyi önde geçip son düzlüğe Namibyalı rakibi Fredericks'in bir metre önünde giriyor. Son düzlükte sanki vites değiştirir gibi daha da hızlanıyor, farkı giderek açıyor. Olimpiyat altını kazandığını zaten herkes biliyor. Gözler dünya rekoru derecesine kitleniyor.

Johnson 3.5 metre farkla bitiş çizgisini geçerken skorborddaki dereceye kimse inanamıyor: 19.32 saniye. Henüz altı hafta önce kırdığı rekoru 1 Ağustos akşamı paramparça ederken insanoğlunun kapasitesini de gösteriyor. Bu 200 metre finalinde kendini o kadar zorluyor ki, baldırını bile sakatlıyor. Yarış sonrası skorbordun yanında poz verirken bacağına bandajlanmış buz torbası dikkatlerden kaçmıyor.

Sınırı nedir?
Bu müthiş performansı alkışlarken akla bir yandan da şu soru geliyor: Atletizmde rekorlar nereye kadar gidebilir? Sprinterler ne kadar hızlı koşabilir, yüksek atlamacı kaç metreye kadar zıplayabilir veya bir atıcı çekicini kaç metreye fırlatabilir? Örneğin World Record Breakers (Dünya Rekortmenleri) kitabının yazarı Avustralyalı Gerard Lawson'a göre Johnson 1996'da öyle akıldışı bir rekor kırdı ki, 19.32'lik rekorun yanına bir kuşak boyunca hiçbir atlet yaklaşamayacak.

Lawson, 1997'de yayımlanan kitabında 2015'te bile 200 metre rekorunun kırılamayacağını öngörüyordu. Nitekim aradan sekiz yıl geçmesine karşın 200 metre dünya rekoruna yaklaşan bir atlet çıkmadı. Johnson 2000'de atletizmi bıraktıktan sonra 19.85'ten daha hızlı koşan bir atlet de çıkmadı. Bundan sonra ancak Johnson'ın yeteneğine ve azmine sahip bir atlet, ideal koşulları bulursa rekoru zorlayabilir. Johnson bile çok parlak kariyerine karşın ilk dünya rekorunu kırmak için 1996'ya kadar uğraştı.

Atlamalarda rekor unutuldu
Bu durum bir tek erkekler 200 metrede geçerli değil. Özellikle atma ve atlama disiplinlerinde birçok rekor yıllardır kırılamıyor. ABD'li Bob Beamon'ın 1968'de kırdığı efsanevi 8.90 metrelik uzun atlama rekoru tam 23 yıl kırılamamıştı. 1991'de vatandaşı Mike Powell rekoru 5 santim farkla yeniledi. Ama, Powell'ın derecesi rekor listesine demir attıktan sonra sular duruldu. Bugünün uzun atlamacıları 8.50 metrenin ötesine atlamakta zorlanıyor. Örneğin bu yılın en iyi derecesini 8.44 atlayan ABD'li Dwight Philips yaptı. Bunun üzerine Powell (41), altı yıl aradan sonra spora dönüp olimpiyat elemesine katılmayı bile düşündü. En büyük hayali kendi rekorunun bir 13 yıl daha kırılmadığını görmek.

Bubka efsanesi
Yüksek atlamada Kübalı Javier Sotomayor'un 2.45 metresi Kaf Dağı gibi duruyor. Değil rekoru zorlamak, yanına yaklaşan bile çıkmıyor. Sırıkla atlamada Ukraynalı Sergey Bubka'nın her ay rekor kırdığı dönem çok geride kaldı. En son atladığı 6.14 metre 10 yıldır kırılamıyor.

Atmalara gelince, cirit atma dışındaki üç dal, gülle, disk ve çekiçte 15 yıldır rekorlara kimse yaklaşamadı. 1990'dan sonra doping kontrolünün sıkılaştırılması atma dallarında rekor çıkmamasının en büyük nedeni olarak gösteriliyor. Örneğin kadınlar arasında bu yıl gülleyi 20 metrenin üzerine fırlatan sadece üç atlet çıktı. Halbuki Sovyet Lisovskaya'nın dünya rekoru 22.63 metre. Disk atmada dünya rekoru 76.80 metreyken bu yılın en iyi derecesi Rus Sadova'ya ait: 68.63 metre.

Afrika dönemi
Buna karşın erkeklerde orta ve uzun mesafede 15 yıldır Afrikalı atletler kırılmadık rekor bırakmadı. Özellikle Doğu Afrikalı iki ülke Kenya ve Etiyopya'dan çıkan atletler 5000 ve 10000 metre dünya rekorlarını beklenmedik derecede geliştirdiler. 1994'ten bu yana 5000 metre rekoru üç ayrı atlet tarafından tam 21 saniye geliştirildi. Son olarak geçen 31 Mayıs'ta Etiyopyalı Kenenisa Bekele (22) 12.37,35 ile vatandaşı Gebreselassie'nin rekorunu kırdı. Bekele 8 Haziran'da yine Gebreselassie'nin 10 bin metre rekorunu 26.20,31 ile kırdı. Böylece 1993'ten bu yana Kenyalı, Etiyopyalı ve Faslı atletler rekoru tam 52 saniye aşağı çektiler. Halbuki 1965'ten 1993'e dünya rekoru sadece 31 saniye gelişebilmişti. 3000, 3000 steeple, 1500 metre ve 1 milde de son 10 yıl içinde dünya rekorları bu kez Kuzey Afrikalı Nureddin Morseli ve Hişam El Geruj gibi atletler tarafından birçok kez kırıldı.

Lawson'ın 1997'deki tahminlerine göre 2015'te bazı dünya rekorları
ERKEKLER 1997'DE, BUGÜN LAWSON'IN 2015 TAHMİNİ
  • 100 metre 9,84, 9,79, 9,79

  • 200 metre 19,32, 19,32, 19,32

  • 400 metre 43,29, 43,18, 43,20

  • 1500 metre 3.27,37, 3.26,00, 3.25,00,

  • 10000 metre 26.38,08, 26.20,31, 26.10,00

  • 400 engelli 46,78, 46,78, 46,78

  • Uzun atlama 8,95, 8,95, 9,00

  • Yüksek atlama 2,45, 2,45, 2,48

  • Üç adım atlama 18,29, 18,29, 18,29

  • Gülle atma 23,12, 23,12, 23,30,


  • KADINLAR 1997'DE BUGÜN LAWSON'IN 2015 TAHMİNİ
  • 100 metre 10,49, 10,49, 10,49

  • 200 metre 21,34, 21,34, 21,34

  • 400 metre 47,60, 47,60, 47,60

  • 1500 metre 3.50,46, 3.50,46, 3.50,46

  • 5000 metre 14.36,45, 14.24,68, 14.15,00

  • 100 m engelli 12,21, 12,21, 12,18,

  • Yüksek atlama 2,09, 2,09, 2,11

  • Uzun atlama 7,52, 7,52, 7,62

  • Gülle atma 22,63, 22,63, 22,78

  • Disk atma 76,80, 76,80, 76,80


  • Türkiye dünyanın neresinde?
    ERKEKLER TÜRKİYE REKORU NE ZAMAN DÜNYA REKORUYDU ŞİMDİKİ DÜNYA REKORU
  • 100 metre Reşat Oğuz 10,38 sn Barney Ewell 10,38 (1948) Tim Montgomery 9,78

  • 200 metre Reşat Oğuz 21,04 sn Eddie Tolan 21,2 (1932) Michael Johnson 19,32

  • 400 metre Serdar Tamaç 46,63 sn Ben Eastman 46,4 (1932) Michael Johnson 43,18

  • 800 metre Sermet Timurlenk 1.47,23 Rudolf Harbig 1.46,6 (1939) Wilson Kipketer 1.41,11

  • 110 m engelli Ruhan Işım 14,05 sn Forrest Towns 13,7sn 1936 Colin Jackson 12,91

  • 400 m engelli Kürşat Çalışkan 52,04 sn Morgan Taylor 52,0 1928 Kevin Young 46,78

  • Uzun atlama Mesut Yavaş 8,08 m Jesse Owens 8,13 1935 Mike Powell 8,95

  • Üç adım atlama Berk Tuna 16,67 m Oleg Fedoseyev 16,70m 1959 Jonathan Edwards 18,29

  • Gülle atma Ekrem Ay 18,55 m Parry O'Brien 18,62 m Randy Barnes 23,12


  • KADINLAR TÜRKİYE REKORU NE ZAMAN DÜNYA REKORUYDU ŞİMDİKİ DÜNYA REKORU
  • 100 metre Nora Güner 11,25 sn Wilma Rudolph 11,2 1961 Florence Griffith-Joyner 10,49

  • 200 metre Nora Güner 22,71 sn Irena Szewinska 22,7 1965 Florence Griffith-Joyner 21,34

  • 400 metre Öznur Dursun 53,15 sn Sin Kim Dan 51,9 1962 Marita Koch 47,60

  • 800 metre Süreyya Ayhan 2.00,64 Vera Nikolic 2.00,5 1967 Jarmila Kratochvilova 1.53,28

  • 100 metre engelli Esen Kızıldağ 13,32 sn Karin Balzer 13,3 1969 Yordanka Donkova 12,21

  • 400 metre engelli Semra Aksu 56,59 sn Krystyna Kacperczyk 56,51 1974 Yulia Peçonkina 52,34

  • Uzun atlama Mirella Renda 6,52 m Tatyana Şiçelkanova 6,53 1962 Galina Çistyakova 7,52m

  • Gülle atma Svetla Sınırtaş 17,81 m Tamara Press 18,55 1962 Natalya Lisovskaya 22,63

  • (Hürriyet)
    484
    dahafazlası
    YORUMLAR
    Veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Detaylar için veri politikamızı inceleyebilirsiniz.