Mahmure

Magazin

Magazin Gündemi

Müzik: Duyguların matematiği

Müzik: Duyguların matematiği

Müzik, beyinde dolaşırken pek çok duyguya dönüşüyor. Birkaç aylık bebekler bile detone sesleri ayırt edebiliyor. Borneo ormanlarında yaşayan maymunlar şarkı söylüyor.

Müzik nedir, dalgalar nasıl duygulara dönüşür... Sesler, salınımlardan, ordan oraya salınan hava moleküllerinden başka bir şey değil. Suyun şırıltısı, yaprakların hışırtısı, kuru bir dalın çatırdaması da hava moleküllerinin salınımı, fakat müzik değil.
Seslerin uyumlu dizilişi, yani hava moleküllerinin uygun salınımı müziği oluşturuyor. Sonrası kulak ve beyne kalmış.
Alman haber dergisi Der Spiegel son sayısında, psikologların ve nörologların yıllardır kafasını kurcalayan 'Müzik nedir' sorusuna yanıt aradı.

Hormonları etkiliyor
Profesyonel müzisyenlerin beyni zamanla değişime uğruyor. Sağ ve sol beyin bölgelerini birbirine bağlayan ara bölge, müzikle uğraşmayanlara göre yüzde 15 daha kalın. Sol beyin daha çok ritimle, sağ beyinse ses rengi ve tınısıyla ilgili.
Müziğin nasıl kültürel bir araca dönüştüğüne ilişkin ise çeşitli teoriler var. Kimilerine göre müzik, erkeklerin dişileri baştan çıkarmak için kullandığı, kimilerine göre de grupları bir arada tutmaya yarayan bir araçtı. Müzikle uğraşırken vücutta erkeklik hormonu testesteron ve stres hormonu kortizon seviyesi düşüyor. Müzik sosyal bağlılığı, örneğin annenin bebeğe duyduğu şefkati güçlendiren oksitosin hormonunun üretimini artırıyor. İnsan beyni çok küçük yaşlardan itibaren müziğe programlanıyor. Birkaç aylık bebekler bile uyumlu ve detone melodileri ayırabiliyorlar.

Melodi ve ritimler, üzüntü sevinç, özlem, gibi duygulardan sorumlu olan beyin bölgelerinde işleniyor. Müziğin kökenleri hayvanlar âlemine kadar iniyor. İnsanlar konuşmayı öğrenmeden müziğin bir iletişim biçimi olduğu sanılıyor. Vietnam, Sumatra ve Borneo ormanlarında şarkı söyleyen maymunlar
yaşıyor. Müzik, seks yaparken de harekete geçen beyindeki bazı bölgeleri uyarıyor.

İyi müzik, seks ve çikolatanın adresi aynı
1- Duyma siniri sesi beyin köküne iletiyor.
2- Sinyaller, duyguların işlenmesinde önemli bir rol oynayan limbik sisteme ulaşıyor. Güzel müzik, seks yaparken veya çikolata yerken aktive olan bölgeleri harekete geçiriyor. Ağlama, tüylerin diken diken olması
gibi bazı bedensel tepkileri de burası tetikliyor.
3- Sese ilişkin 'bilgi', duyma ile ilgili beyin merkezine iletiliyor.
4- Bu merkezin etrafında duyma ile ilgili ikincil merkezler yer alıyor.
Sol beyinde ritim, sağ beyinde ses rengi ve tını işleniyor.
5- Müzik yaparken veya dans ederken yapılan karmaşık hareketler bu bölgeden kumanda ediliyor.
6-Daha öndeki bölgede 'formel' müzik bilgileri depolanıyor.
7- Bu bölgenin hemen altındaki kısımsa kültürel veya kişisel müzik zevkiyle ilgili. Müzik kişinin hoşuna gidiyorsa beynin sol tarafındaki, gitmiyorsa sağ tarafındaki bölgeler harakete geçiyor.

İlk önce flüt vardı...

  • 35 bin yıl öncesine ait, kuğu kemiklerinden yapılmış bir flüt, 1973 yılında Almanya'da bulundu.

  • Erken taş devrinde tek zarlı davul, yan flüt ve xylofon ortaya çıktı.

  • Bilinen ilk çan, bakır ve tunç çağında ortaya çıktı.

  • MÖ 3000: Mezopotamya'da çift zarlı davul ve arp kullanıldı. Aynı dönemde Çin'de bambudan ilk flüt üretildi.

  • MÖ 2000: Mısırlılar trompet çalmaya başladı.

  • MÖ 1000: İsrail'de profesyonel müzisyenler dini törenlerde görev aldı.

  • MÖ 500: Pisagor müzikle matematik arasındaki bağlantıyı keşfetti.

  • MÖ 300: Su basıncıyla çalışan ilk org üretildi.

  • 750: Bizans'tan gelen hava orgları Avrupa'da su basınçlı orgların yerini almaya başladı.

  • 900: İlk çoksesli müzik denemeleri.

  • 1025: Guido von Arezzo nota yazılımını sistematikleştirdi.

  • 1680: Antonio Stradivari ilk çellosunu yaptı.

  • 1700: İtalyan Bartolomeo Christofori ilk modern piyanoyu üretti.

  • 1764: Wolfgang Amadeus Mozart henüz sekiz yaşındayken ilk senfonisini yazdı.

  • 1814: Ludwig van Beethoven 'Fidelio' operasını tamamladı, beş yıl sonra sağır oldu.

  • 1877: Thomas Alva Edison ilk defa şarkı söyleyen birinin sesini kaydetti. Bir yıl sonra fonograf için patent aldı.

  • 1925: Arnold Schönberg 12 ton müzik sistemini yarattı.

  • 1958: İlk müzik setleri piyasaya çıkmaya başladı.

  • 1979: Sony ilk walkman'i 'TPS-L2'yi piyasaya sürdü.

  • 1982: İlk dijital CD piyasada.

  • 1988: CD satışları, LP (long play) satışlarını geçti.

  • 1998: İlk taşınabilir MP3 çalarlar satışa sunuldu.

  • (Der Spiegel)
    479
    dahafazlası
    YORUMLAR
    Veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Detaylar için veri politikamızı inceleyebilirsiniz.