Mahmure

Magazin

Magazin Gündemi

"Matematik korkutur ama eğlencelidir"

"Matematik korkutur ama eğlencelidir"

Tatil yapmak yerine Gökçeada'daki yaz okulunda matematik dersi veren Prof.Dr. Ali Nesin: "Matematik zor olduğu için korkulur. Öte yandan çok eğlenceli bir daldır."

Aziz Nesin'in oğlu. Onu tanıtmanın en kestirme yolu bu. Ama Türkiye'nin en ünlü matematikçilerinden birini anlatmak için fazla kestirme bir yol. Karışık denklemler kurmaya da gerek yok aslında: Prof. Dr. Ali Nesin sürekli çalışıyor. Bilgi Üniversitesi Matematik Bölümü başkanı, Matematik Dünyası adlı derginin editörü, babasından miras Nesin Vakfı'nın yönetmeni; "Matematik ve Oyun", "Matematik ve Korku", "Matematik ve Doğa", "Matematik ve Sonsuzluk", "Develerle Eşekler" gibi kitapların yazarı. Boş vakit mi? Şu sıralar Gökçeada'da mesela. Ama orada bulunma nedeni de tatil değil matematik. Üniversite öğrencileri için yaz okulunda... Çocuklarına matematiği sevdirmek isteyen anne-babalar söylediklerine kulak vermeli. "Matematik çok zor, hiç anlamam" diyenler de...

Hayatınızı nasıl etkiledi matematik; zorlaştırdı mı kolaylaştırdı mı?
Zorlaştırdı. Eğer matematik olmasaydı hayat çok kolay olacaktı belki ama amacımız hayatın kolay değil, daha heyecanlı olması.

Nasıl bir heyecan bu?
Durmadan bir şey çözmek zorundasınız. Matematikçi, daha doğrusu her araştırmacı kendisine problem yaratır. O insanın içinde olan bir dürtüdür, düşünmeyi yeğler; matematikçi olsun, filozof olsun, başka bir şey olsun.

Günde kaç saat çalışırsınız?
Çok. Dergi zaten korkunç zamanımı alıyor. 112 sayfayı yazmak, dizmek, resim bulmak, düzeltmek... Bunun dışında kitaplar yazıyorum. Üniversitede ders veriyorum. Aziz Nesin Vakfı var, çok zamanımı alan. Aslında 24 saatten fazla çalışmam gerek...

Kitaplarınızın adları ilginç, "Matematik ve Korku" mesela. Neden "korku" ve "matematik"?
İnsanlar matematikten korkarlar. Matematik zordur; düşünmek, yoğunlaşmak gerektirir. İnsanlar da en az düşünerek yaşamayı yeğlerler, düşünmekten kaçarlar. Ayrıca matematik bilgi ister. Bir öğrenci Fransız tarihini eski Yunan tarihini bilmeden de anlayıp dersini geçebilir. Ama daha önceki yılların matematiğini bilmeden şimdiki yılın matematiği yapılmaz. Bir birikim gerektirir. Bunların sonucu olarak matematik zordur. Zor olduğu için de korkulur. Öte yandan son derece eğlenceli bir daldır.

Çaba yerine başarıya ödül
Nasıldır matematiğin eğlencesi?
Günümüzde insanlar eğlenmekten göbek ve kahkaha atmayı filan anlıyorlar. Hoşça vakit geçirecekler, bir şey düşünmeyecekler... Oysa birçok eğlenme çeşidi var. İnsan düşünerek hatta acı çekerek de eğlenebilir. Örneğin bir maraton koşucusu hiç eğlenmez koşarken ama koşmaktan zevk alır. Matematikte de bir soru vardır aklınızda, yıllarca peşinde koşarsınız. Her gün çalışıp hiçbir şey bulamazsınız ama pes etmezsiniz. Toplumumuzda başarı aranıyor daha çok. Örneğin soru veriliyor öğrenciye, öğrenci o sorunun cevabını verecek ve başaracak. Öte yandan başaramayan insanlar çok daha başarılıdır. 10 basamaklı iki sayıyı toplamak başarı değildir ama başarı olarak sunuluyor. Bir öğrenci beş yıl boyunca bir problemi çözmeye çalışmış ama yapamamış, bu öğrenci başarısız olarak nitelendiriliyor. Çabayı değil başarıyı ödüllendiren bir anlayış var.

"Öğrencilerim beni geçsin"
Şu anda üniversitede sizin bölümünüzde olan öğrenciler de böyle bir eğitim sisteminden geçti ama...
Sadece çocuklar değil ben de böyle bir eğitimden geçtim. Türkiye ne kadar geri kalmışsa ben de o kadar geriyim.

İnternet sitesi Ekşi Sözlük'te hakkınızda ilginç yorumlar var. Çoğunluğa göre "tapılası insan", birkaç kişi için de "psikopat hoca"sınız. Öğrencilerle ilişkiniz nasıl, zorluyor musunuz onları?
Tabii zorluyorum. Kendime acımıyorum ki onlara acıyayım. Bir hocanın tek amacı vardır: Öğrencilerinin iyi yetişip hocalarını geçmesi. Benim de başka hiçbir amacım yok, ne yapıyorsam bunun için yapıyorum. Arada bir yanlış yapmış olabilirim, o yüzden böyle yazmışlardır... Şu anda Gökçeada'da yaz okulundayım. Bundan hiç çıkarım yok; para kazanmıyorum, tatil yapmıyorum. Çocuklara matematik öğretiyorum...

Bir de "düzenlediği sınavda kendisine en fazla 70 veren" bir hocaymışsınız...
Evet, tabii ki. Bir soru sormuşum, sonra yapamamışım demek ki. Bu da normal.

İki çocuğunuz var. Onlar matematiğe ilgi duyuyor mu?
Biri üniversitede öğrencim şu anda. Diğeri 16 yaşında, matematikçi olmayacağım diye direniyor ama matematiği iyi.

Peki ne olmak istiyor?
Bilmiyor daha. Futbolcu olmak istiyor galiba.

"32 sayfayla başladık, 112 sayfaya ulaştık"
Matematik Dünyası adlı bir dergi çıkarıyorsunuz. Nasıl bir çizgisi var?
12 yıldır çıkıyor. Türkiye'nin tek matematik dergisi. Öncelikle lise öğrencilerine yönelik. Ancak sadece liselileri değil herkesi ilgilendiriyor. Üniversitelileri, öğretim üyelerini, amatör matematikçileri... En başta dili güzel ve anlaşılır olsun istedik. Görsel yönüne, matematiksel derinliği olmasına, kolay taşınmasına ve de tabii heyecanlı olmasına özen gösterdik. 32 sayfayla başlamıştık, şu anda 112 sayfa. 1000'di satışı eskiden, şimdi 5 bine çıktı.
2 binden fazla abonesi var. Daha da artırmak istiyoruz. Üç ayda bir çıkıyor. Matematikle ilgilenen, daha doğrusu kendini aydın sayan herkesin abone olması gereken bir dergi. "Matematik bilmiyorum, anlamam" demek aydın için utanç verici. Herkes matematiği anlamalı. Ben nasıl felsefe, edebiyat, resimden anlamak zorundaysam...
(Milliyet)
421
dahafazlası
YORUMLAR
Veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Detaylar için veri politikamızı inceleyebilirsiniz.