Mahmure

Magazin

Magazin Gündemi

İstanbul'un 'ilk'leri

İstanbul'un 'ilk'leri

Telefon gelince 'dedikodu' patladı. Sarhoşlar kadın hamamını basınca, içki yasaklandı. İşte Alpay Kabacalı'nın kaleminden, İstanbul'da 'ilk'ler...

Edebiyat ve tarih araştırmalarıyla tanınan Alpay Kabacalı'nın Denizbank Kültür Yayınları'na hazırladığı 'Geçmişten Günümüze İstanbul' adlı kitapta, İstanbul'da yaşanan ilkler ve gündelik yaşam üzerindeki etkiler anlatılıyor.
İngilizce ve Türkçe basılan kitapta, telefonun İstanbul'a gelmesiyle dedikodu patlaması yaşanmasından, sarhoşların hamamlarını basmasının içki yasağına gerekçe olarak gösterilmesine birbirinden ilginç olaylar anlatılıyor. Kitaptaki en çarpıcı bilgilerden biri de, İngilizlerin 1807'de Çanakkale'nin kendilerine bırakılması için 16 gemilik filoyla İstanbul Boğazı'nı kuşatması.

İngilizleri ilk yenişimiz
İngilizlerin, 100 yıl kadar sonra 250 bin kayıp verecekleri Çanakkale için giriştikleri bu kuşatma ve diğer birkaç 'ilk' şöyle anlatılıyor:
Donanma Komutanı Amiral John Duckworth'un oğlu, su için çıktığı Kınalıada'da esir alındı. Bunu fırsat bilen Osmanlı Donanması toparlanınca İngilizler kuşatmayı kaldırdı. Çanakkale'den çıkışlarında da Türk topçusunun ateşiyle uğurlanırken 130 ölü, 412 yaralı vererek Akdeniz'e kaçmak zorunda kaldılar.
Gaddarlığı ile ünlü Sadrazam Nasuh Paşa, 1611 yılında İstanbul'daki tüm köpekleri kayıklara bindirerek Üsküdar'a sürgün etti. Nasuh Paşa, yaşamını aynı gaddarlıkla başı kesilerek noktaladı.

12 Ekim 1579'da derdini anlatmaya gelen bir İstanbullu, Sokollu Mehmet Paşa'yı bıçakladı. Paşa ölürken, suikastcı elleri ve ayakları dört ayrı ata bağlanarak dört parça edildi. Her parçası İstanbul'un dört kapısına asıldı.
İstanbul'da ilk genelevler 1856'da Beyoğlu ve Galata'da hizmete açıldı. Genelevlerde ithal fahişeler çalışıyordu ve İstanbul frengi ile ilk kez tanıştı.

Ve işte diğer 'ilkler'
Kitapta, İstanbul'daki gündelik yaşamı derinden etkileyen gelişmeler ve yaşandıkları yıllardan bir kaç örnek de şöyle:
  • İlk kahvehane:
  • 1554
  • İlk tütün kullanımı:
  • 1601
  • İlk ve son 'Recm':
  • 1680
  • İlk matbaa:
  • 1727
  • Zorunlu öğretim:
  • 1808
  • İlk tıp eğitimi:
  • 1827
  • İlk Türkçe gazete:
  • 1831
  • Harp Akademisi:
  • 1834
  • İlk müzik okulu:
  • 1834
  • İlk hastane:
  • 1843
  • Boğaz vapurları:
  • 1844
  • İlk tiyatro binası:
  • 1848
  • İlk belediye:
  • 1855
  • İlk üniversite:
  • 1863
  • İlk tramvay seferi:
  • 1869
  • İlk metro:
  • 1875
  • İlk telefon:
  • 1881
  • İlk elektrik:
  • 1914
    (Milliyet)
    329
    dahafazlası
    YORUMLAR
    Veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Detaylar için veri politikamızı inceleyebilirsiniz.