Mahmure

Magazin

Magazin Gündemi

Gecenin kelebekleri: Geyşalar

Gecenin kelebekleri: Geyşalar

Japonya denilince ilk akla gelen kelimelerden biri "geyşa".

Geyşa filminden kareler sağda

Dokunsanız kırılıverecek bir porselen bebek kadar zarif duran bu güzel kadınların öyküsünü beyazperdeye taşıyan Bir Geyşanın Anıları (Memoirs of a Geisha) adlı film de başta ABD olmak üzere gösterildiği pek çok ülkede hem beğeni topladı hem de tartışma yarattı. Bazı eleştirmenlerin bir epik destan olarak tanımladığı film bu yıl içinde ülkemizde de gösterime girecek.

Arthur Golden'ın 1997 yılında yayınlanan aynı adlı romanından beyaperdeye aktarılan filmde Chicago ile Oscar'a aday gösterilen Rob Marshall'ın imzası var.

Filmin ana kahramanı olan Sayuri'yi, Ang Lee'nin Oscar ödüllü "Crouching Tiger, Hidden Dragon/Kaplan ve Ejderha" adlı filmindeki performansıyla Independent Spirit ve En İyi Yardımcı Oyuncu dalında Toronto Sinema Eleştirmenleri Ödülü kazanan Zhi Zhang canlandırıyor.

Asya sinemasının iki ünlü kadın oyuncusu Michelle Yeoh ve efsanevi Gong Li, ile Ken Watanabe de flimin oyuncu kadrosunda yer alıyor.

Geyşalar, uzun zamandır Japonya'da ve tüm dünyada bir hayranlık simgesi olageldi. Asırlar boyunca, akşam vakti kozasından çıkan kelebekler gibi, evlerinden süzülüp o gecenin çayevi partisine katılmaya gittiler.

AĞIR EĞİTİM
Ne eş, ne de hayat kadını olan geyşalar yaşamlarını güçlü adamları eğlendirerek kazanan birer sanatçı aslında. Gei Japonca'da "sanat" anlamına gelir. Bir geyşa eğitimli bir dansçı, şarkıcı, müzisyen ve sohbeti hoş biridir. Müşterilerinin esprilerine güler ve onların sırrını asla ifşa etmezler. Yelpazesinin ufacık bir hareketiyle drama yaratırlar.

Yıllar süren ağır eğitim ve öz disiplin onları bu zarif yaratıklara dönüştürmüştür, ama kısıtlayıcı kimonoları ve nötr bir maskeyi andıran makyajlarının ardında, etten kemikten, kendine ait bir geçmişi, hayal kırıklıkları ve hayalleri olan birer kadın yatmaktadır. En iyi sakladıkları sırlar, kalplerine en yakın olanlardır.

İYİ BİR GEYŞA OLMAK KOLAY DEĞİL
Bir geyşa hayatı boyunca Japon kültürünün simgesi haline gelen sanatlarda mükemmelleşmek için çok uzun saatler harcar. Bir genç kız tam bir geyşa olduğunda, yere çömelişi, masadan kalkışı, odanın bir ucundan öbür ucuna gidişi, saki koyuşundaki zarif hareketleri onun doğasının bir parçası olur.

Oyuncularına bu temel bilgileri vermek isteyen Marshall onları Los Angeles'a altı hafta erken getirerek bir "Geyşa kampı"na soktu. Bu dönemde, oyuncular kendilerini geyşa dünyasına hazırlayan eğitmenlerle yoğun bir prova ve eğitim dönemi geçirdiler.

1987 yılında "Red Sorghum"da oynadığından beri Çin'de bir yıldız olan Gong Li, "Benim için çok yeni bir şeydi. Her bir sahneyi, kelimesi kelimesine prova ettik" diyor.

Kadın oyuncular şık kumaşın ağırlığına, dokusuna ve hareketlerine alışabilmek için provaları kimono giyerek yaptılar. Dans dersleri onlara geyşa vücut dilinde mükemmelleşme olanağı tanıdı. Balkabağı rolündeki Youki Kudoh "Kot pantolon giyiyormuş gibi hareket edemiyorsunuz" diyor ve ekliyor: "Kısıtlanıyor ve bu yüzden kendinizi yeniden yaratıyorsunuz. Zarif olmayı öğreniyorsunuz".

Arthur Golden'e romanında baş danışmanlık yapan Liza Dalby, filmin de teknik danışmanıydı. Dalby oyuncu kadrosuna geyşa davranışlarının ayrıntıları hakkında bilgi verdi. Yazar ve kültürel antropolog olan Dalby, Japonya'da geyşa olarak yaşayan ve çalışan tek Batılı kadın olarak şunları söylüyor: "Kimononun içinde uygun şekilde yürüyebilmek gibi, o zamanlar bana öğrenmesi zor gelen konularda oyunculara yardıma çalıştım".

GEYŞA SÖZLÜĞÜ
Arigato gozaimasu – "Teşekkür ederim"
Danna – bir geyşanın masraflarını karşılayan daimi erkek müşterisi
Gei – "sanat"
Hanamachi— bir şehirdeki geyşa mahallesi
Kaburenjô – bir geyşa bölgesinde, geyşalığın okulunu, tiyatrosunu ve kayıt bürosunu barındıran bina
Kampai –Japon kadeh kaldırışı
Konnichiwa – "Merhaba"
Maiko –çırak geyşanın Kyoto'daki adı
Miyako – eski başkent
Obi — kimononun beline sarılan dekoratif kuşak
Okâsan – geyşa evinin "anne" denilen idarecisi
Okiya – geyşa evi
O-nêsan –abla geyşa
Shamisen – uzun süredir geyşa dünyasıyla özdeşleşen üç telli çalgı
(Hürriyet)
563
dahafazlası
YORUMLAR
Veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Detaylar için veri politikamızı inceleyebilirsiniz.