Mahmure

Magazin

Magazin Gündemi

"Dişi Salman Rüşdi"

"Dişi Salman Rüşdi"

Kanada'da yaşayan Irshad Manji, 'The Trouble with Islam' kitabında Kuran'ı ve İslamiyet'te reformu sorguluyor. Lezbiyen yazara ölüm tehditleri yağıyor.

Adı Irshad Manji. 35 yaşında, Pakistan asıllı bir Kanadalı. Asla alkol kullanmıyor ve düzenli olarak Kuran okuyor. Uganda doğumlu Manji, henüz dört yaşındayken annesi babası, diktatör İdi Amin'in zulmünden kaçarak Kanada'ya yerleşmiş. Manji kendi deyişiyle burada yepyeni bir dünyayla tanışmış, ama İslam'a sırtını çevirmeyip tam tersine diniyle ilgili derin bir araştırmaya girişmiş.

İlk bakışta 'tam bir Müslüman' denilebilecek Manji'nin İslami kesimden birçok düşmanı var, çünkü o bir kitap yazdı ve hayatı değişti. Irshad Manji'nin kitabı 'The Trouble with Islam', bir taraftan Müslüman dünyasına yönelik; İslam'da reformun, Kuran'ı yeniden yorumlamanın gerekliliğini savunuyor. Öte yandan kitap Batı dünyasına bir sesleniş içeriyor.

Kitap öyle bir etki yarattı ki, Manji 'Dişi Salman Rüşdi' diye anılmaya başlandı. Kitabı Kanada, ABD, Yeni Zelanda, Avustralya ve Almanya'da piyasaya çıktı. Britanya, İrlanda, Fransa, Quebec, Hollanda ve Yunanistan'da da yayımlanacak olan kitabın Suudi Arabistan'da çıkması 'muhtemel'. Kanada'da televizonda bir tartışma programı sunan Manji, kitabıyla bu ülke dışında da ün saldı. Time, Washington Post, New York Times gibi saygın dergi ve gazetelerde Manji hakkında yazılar ve röportajlar yayımlandı. Bu röportajlarda Manji şöyle bir portre çiziyor:

İslamiyet hayatınızın ana konusu. Reform çağrınız yüzünden kişisel saldırıları da göğüslemek zorunda kalıyorsunuz, neden?
Bu, hayat hikâyemle ilgili. Uganda'dan kaçtıktan sonra ailem Kanada'ya yerleşti. İki farklı okula gittim. Normal bir okul ve yalnız hafta sonları gittiğim medrese. Bu, benim kişisel kültür şokumdu. Bu iki dünyayı kafamda bir türlü barıştıramıyordum. Bir taraftan özgür düşünmenin öğretildiği devlet okulu ve bir tarafta yasaklarla örülü medrese...

Buradan, 'Ben özgür Batı'da yaşıyorum, İslam bana göre değil' sonucunu çıkarabilirdiniz...
Evet Kuran'ı defalarca okudum, dünyanın çeşitli yerlerindeki Müslümanlarla konuştum. İslamiyet'in ilerici bir yönü de var ama bu sadece teoride kalıyor! Hz. Muhammed bile 'İslamiyet'in birbirimize karşı davranışlarımızda ifade buluyor' demişti. Bu kriter olarak alındığında, İslamiyet Müslümanların davranışları, teorinin dediği değil.

Bu, şu demek: Ben bir Müslümanım, ama Allah adına cihat yapan bir robot sürüsüne bağlanmayı reddediyorum. Benim Kuran'dan anladığım, sadece Allah'ın gerçeği bildiği ve imamlarla Allah'ın söyledikleri her zaman birbirini tutmuyor.

Birçok Müslüman bu saptamanıza karşı çıkacaktır...
Evet. Ama zaten lezbiyen olmam bile birçok Müslümanın bana şüpheyle yaklaşmasına neden oluyor. Lezbiyen olduğumu açıkladığımdan beri nefret dolu mektuplar eksik olmuyor, hatta ölümle tehdit edildim. Hem lezbiyen hem Müslüman, ikisinin bir arada olamayacağını iddia ediyorlar. Ama Allah lezbiyen bir Müslüman'ın dünyada var olmasını istemeseydi beni yaratmazdı.

Müslümanlara yeniden tartışmayı öğretmek mi istiyorsunuz?
Ne zaman İslam adına kötü şey yapılsa, Müslümanların diyecekleri çok az şey oluyor. Sorun olduğunu kabul etmektense, refleks olarak İslamiyet'i romantikleştiriyoruz. El Kaide ve köktendinci İslamiyet'e karşı gerçekten mücadele etmek istiyorsak o zaman şu soruları sorma cesareti göstermeliyiz: Kuran mükemmel olmayabilir mi? Kuran'da ne kadar önyargı var? Dünyanın soru soran Müslümanlara ihtiyacı var. Kuran zaten yeterince çelişkili.

Nasıl çelişkiler?
Kuran'da herkes, Bin Ladin bile, kendini haklı çıkaracak şeyler bulabiliyor. Müslümanlar artık Kuran'ın hoşgörüsüz, şiddet dolu ve kadınları hor gören yanı olduğunu ve bunları uygulayıp uygulamamanın bizim elimizde olduğunu kabul etmeliyiz. Kuran'da hiçbir şey kesin değil. Hangi taraflarını öne çıkaracağımıza, hangi bölümlerini geri planda bırakacağımıza karar vermeliyiz.

Müslümanlarla tartışmalarınıza ilişkin pek de iyi anılarınız yok...
Tartışmalar otomatiğe bağlanmış gibi! Bir keresinde, Taliban Afganistan'daki Buda heykellerini havaya uçurduğunda Batı'da Müslümanların ses çıkarmamalarını eleştirdim. Karşımdaki Müslüman bana ne dedi biliyor musunuz? 'Ama onlar da Filistin'de Müslümanlara neler yapıyorlar!'

Özür dilerim, ama ben bu iki olay arasında bir bağlantı göremiyorum! Biz Müslümanlara göre hep diğerleri suçlu; Amerikalılar, Yahudiler, Batı... Bu 'Biz kurbanız' anlayışını bir an önce bir tarafa bırakmalıyız.

Size göre Batı, çoksesliliğini savunmak adına daha az hoşgörülü olmalı. 'Medeniyetler Çatışma'sını hatırlattı bu...
Batı dünyasını hoşgörüsüzlüğe davet etmiyorum. Ama Müslüman olmayan Batılılar, konu İslam olunca susarak kimseye iyilik etmiyor.
(İnternet'te www.muslim-refusenik.com sitesinden Irshad Manji hakkında daha ayrıntılı bilgi edinmek mümkün.)
(Radikal)
434
dahafazlası
YORUMLAR
Veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Detaylar için veri politikamızı inceleyebilirsiniz.