Mahmure

Magazin

Magazin Gündemi

Cinsel mutluluk ve İslam

Cinsel mutluluk ve İslam

Bernard Lewis, 'başarı'nın nedenlerini çaresiz bir çabayla dinde arıyor. Hıristiyanlara aferin deyip, Müslümanların sınıfta kaldığını yazıyor.

Bernard Lewis akademik çalışmalarıyla tanınan ünlü bir İslam ve Orta Doğu tarihçisi. 11 Eylül'den bu yana popüler tarih yazarlığına soyundu. Son kitabında İslam'ın niçin 'geri kaldığını' yazmış. Kitabın başlığı 'What Went Wrong?' (Hata Nerede?) Alt başlığı 'Orta Doğu'da İslam ve Modernite Arasındaki Çatışma.'

Gereksiz tekrarların da olduğu kitap, bir uçak yolculuğunda okuyabileceğiniz bir dizi bildik olayın yan yana getirilmesinden ibaret. Ancak kitapta olandan çok yazılmayan dikkati çekiyor.

Lewis, 'başarı'nın hatta uygarlığın nedenlerini çaresiz bir çabayla dinde arıyor. Özetle Hıristiyanlara aferin deyip, Müslümanların sınıfta kaldığını yazıyor. Dünyanın, günümüzde çığırından çıkmış haline tek bir atıf yok. Orta Doğu'da 20. yüzyılın yaşandığını ise unutmuş gibi. Osmanlı İmparatorluğu'nu yıkan İngiliz ve Fransızlar sanki Orta Doğu'ya yerleşmemiş İsrail diye bir ülke kurulmamış, çokuluslu şirketleri ve istihbarat servisleriyle ABD burada cirit atmamış. Lewis'in Orta Doğu'da 20. yüzyılda olup biteni nerdeyse unutmak mertebesinde önemsemediğini görmek için dizine bakmak yeterli. Koca kitapta ABD'ye tek atıf 153. sayfada, İsrail'in adıysa sadece iki sayfada geçiyor.

Her ne kadar Lewis kitabının başlığında kendi kendine sorduğunu yanıtlayamayıp, tezini kanıtlayamamışsa da, kitap boyunca vurgulanan ve okurun aklında kalan Orta Doğu'nun geri kalmışlığının ve başındaki felaketlerin İslam'dan, yani dinden kaynaklandığı.

Artık günümüzde, doğal bilimlerde bile herhangi bir şeyin birden çok nedeni üzerinde durulur, hatta nedensellik yerine olayların açıklanmasında karşılıklı etkileşim aranırken, gene de bu tür kitaplardaki böylesine mantıksız bir bakış moda olabiliyor. Paraleliyle birlikte. Dinden ötürü geri kalmışlığa inananlar olabiliyorsa, en yüksek uygarlık düzeyine de dinle erişilebileceğine inananlar da niçin olmasın? Geçmişin küllerinde kıvılcım arayıp İslam'ı dini bir kalkan olarak kullananlar da bu tür düşüncenin mahsulü.

Bernard Lewis'in kitabı bence en çok bugün Beyaz Saray'a egemen olan küçük bir grubun köktenci Judeo-Hıristiyan (eski ahit meraklısı neo-muhafazakarların) saplantılarını tatmin etmeye, ABD'nin stratejik çıkarlarını kamufle edecek gerekçeler bulmaya yönelik.

Eğer tarihte dinlerin belirleyiciliği diye bir şey olsaydı aşağıdaki türden gözlemler de aynı 'İslam'ın geri kalmışlığı' gibi, Bernard Lewis ekolünün konusu olmalıydı.

Batı dünyasının kendisine örnek aldığı demokrasinin beşiği eski Yunan ve Roma başarısını çok tanrılı pagan dinlerine, tanrılar tanrısı Zeus'a mı borçlu? Roma İmparatorluğu'nun çökmesi, görkemli başkentlerinin harabe dolu sıradan bir kasabaya dönüşmesi, eski dinlerini terk edip Hıristiyanlığı benimsemelerinden mi kaynaklandı? Ya da, 19. yüzyılda Avrupa'nın en tutucu Hıristiyan ülkelerinden Rusya, 20. yüzyılın 'süper gücü' Sovyetler Birliği olarak başarısını, egemenliğini dinsiz temeller üzerine kurulu bir devlet kurmasına mı borçlu?

Bernard Lewis gibilerinin mantığını gündelik yaşama yönelik bir biçimde daha da karikatürleştirerek çeşitlendirebiliriz.
Yüz metre koşucularının başarısını hangi dine mensup oldukları etkiliyor mu? Maraton gibi uzun mesafe koşucularının başarısında tevekküle dayalı bir dinin mi egemenliği söz konusu? Sadece çocuk yapmak amacıyla karşı cinsle ilişki kurması mubah olan Katolikler cinsel ilişkilerinde Müslümanlardan daha mı başarısız?

Sanırım Bernard Lewis gibi yazarlar ve onların bu tür yazıp çizdiklerini siyasi tartışmalarında ciddiye alanlar, dinde, tanrı ve ahlaktan başka her şeyi arar oldular. Yaşadığımız felaketlerin üzerine çöreklenen İslam ve terörizm ticareti ise işin cabası.
  • What Went Wrong?

  • The Clash Between Islam and Modernity in the Middle East Bernard Lewis

  • Perennial 2003

  • 208 sayfa, 12.95 dolar

  • Gündüz Vassaf
    Radikal Kitap
    374
    dahafazlası
    YORUMLAR
    Veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Detaylar için veri politikamızı inceleyebilirsiniz.