Mahmure

Magazin

Magazin Gündemi

Birader 'kumam' olursa

Birader 'kumam' olursa

Todalar'da bir kadına birden çok koca düşüyor. Kocalar birbiriyle kardeş... Ama bu gelenek giderek çözülüyor.

Erkekten kuma olmaz demeyin. Oluyor; hem de olunca özbeöz kardeşten oluyor!.. 'Yedi kocalı Hürmüz'ün yalnızca bir fantezi olduğu coğrafyamızda, 'çok-eş evlilik' denince akla yalnızca İslam'la ilişkilendirilen 'çok-karılılık' geliyor. Dünya üzerinde çok eşli evliliklerin daha yaygın biçimde göze çarpanı, çok-karılılık. Üstelik 'dört tane' ile yetinmeyen, hanım sayısını 100'lere vardıran toplumlar dahi mevcut yeryüzünde.

Ancak seyrek de olsa 'bir kadına çok koca' düşen toplumlar da bulunmakta. Tibet, Nepal ve Hindistan'da gözlemlenen 'çok-kocalılık' geleneğinin iyi incelenmiş örneklerinden biri, Hindistan'ın güneyindeki Nilgari tepeliklerinde yaşayan 'Toda' topluluğu. Geçimlerini Buffalo hayvancılığı ile sağlayan Todalar'ın çok kocalı bir topluluk olmasının hayli 'paradoksal' bir nedeni var: Fazla ve 'yük' sayılan kız çocuklarını öldürme geleneği! Bu gelenek, sayısının azlığına yol açtığı için Todalar'da, bir kadına birden fazla erkek, dolayısıyla 'koca' düşüyor.

Kocalar kardeş olmalı
Yalnız bu çok-kocalılık, bir tek şartla gerçekleşiyor: Kocaların hepsi 'kardeş' olacak!.. 15 yaşına gelmiş bir kız, daha çok küçükken bir tür beşik kertmesiyle başının bağlandığı bir erkekle evlendiriliyor. Kocasının evine gelin giden kız, aynı zamanda kocasının erkek kardeşleriyle de evlenmiş oluyor.

Her ay birinin evinde
Söz konusu 'çoklu' evlilikte, ne toplumsal ne de cinsel bakımdan bir dejenerasyon veya düzensizlik ortaya çıkmıyor. Çünkü sıkı sıkıya uygulanan ve uyulan kurallar var. Kocalar 'biricik' eşleriyle bir 'rotasyon' çerçevesinde beraber oluyorlar. Eğer biraderler bir arada değil de, farklı köylerde yaşıyorlarsa, kadın her ay bir kocasının evinde yaşıyor. Tüm kardeşlerin aynı kulübede yaşadığı durumlardaysa sıraya giriliyor. Karısıyla birlikte olmak isteyen koca, 'trafik kazaları'nı önleme yolunda, kulübenin kapısına hırkasını ve diğer eşyalarını asarak kardeşlerine içerisinin 'meşgul' olduğu mesajını veriyor.

Çocuğun kimden olduğunun önemi yok
Kadının hamile kalması durumunda, çocuğun 'gerçekte' kimden olduğunun pek bir önemi yok. Babalığın belirlenmesi, biyolojik olmaktan çok kültürel çünkü. Kadın yedi aylık hamile olduğunda kocalardan biri, düzenlenen törenle kadına sembolik olarak 'ok ve yay' veriyor. Bu, onun 'resmi' baba olduğu anlamına geliyor. Bu şekilde 'kardeş-koca'lardan biri, iki ya da üç çocuk sahibi olduktan sonra, diğer kardeşler de 'babalık hakkı' için ok ve yay sunma girişiminde bulunuyorlar.

"Niye dürüstlükten uzaklaşalım ki?"
Hindistan Başbakanı Nehru, vakti zamanında Todalar'ın yaşadığı bölgeyi ziyaretinde, Batı'da eğitim görmüş ve kendisinin arkadaşı olan bir Toda kadınına onların evlilikleri konusundaki rahatsızlığını ifade etmiş. Ayrıca modern çağda bu uygulamayı ne yapacaklarını sormuş. "Hiçbir şey" diye yanıtlamış kadın. "Neden?" diye tekrar sormuş Nehru. Bu defa, sözde 'medeni' insanların gizliden gizliye yaptığını, kendilerinin açıkça ve dürüstçe yaptıklarını belirterek eklemiş kadın: "Neden insanlarımızın dürüstlükten uzaklaşmasını isteyelim ki?" Ama onlar istese de istemese de Batı etkisi ve modernleşme, Todalar'ın yaşamına bu evlilik uygulaması açısından da etki etmekte gecikmedi.

Önce Hıristiyan misyonerlerin 'lanetleme'leri karşısında çok kocalılığı sürdürmekte zorlandılar. Daha yakınlarda da 'kız çocuk katli'nin terk edilmesine bağlı olarak kadın nüfusunun artması, topluluktaki kadın-erkek oranını dengeye oturttu. Böylece Todalar, tek -eşli evlikliklere 'merhaba' dediler. Lakin günümüzde, Toda topluluğunda azalan yalnızca kadınların koca sayısı değil. Todalar topyekûn sayıca da azalıyorlar. Günümüzde yalnızca 300 kadar ailenin kaldığı topluluk yok olmakla yüz yüze. Ve 'modern' dünya, kız çocuklarını ölümden, Toda kadınını da 'kocalar'dan kurtarmışken, Todalar'ı yok olma tehlikesinden kurtarmakta aynı ölçüde kararlı gibi görünmüyor.
(Popüler Kültür)
530
YORUMLAR
Veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Detaylar için veri politikamızı inceleyebilirsiniz.