Mahmure

Magazin

Magazin Gündemi

Belgeye değil kulağa bakılır

Belgeye değil kulağa bakılır

Kurbanlık pazarlarında satan da alan da fiyattan memnun. Alıcı, kurbanlığın önce 'menşeine', sonra kulakları ve ağzına bakıyor.

Kurban Bayramı öncesinde, belediyeler ve veterinerlerin, 'Kurbanlık hayvanların menşe şahadetnamesine bakılsın' uyarısı sonuç verdi. Kurban satıcıları, 'menşe kâğıdı' adını verdikleri şahadetnamelerle müşterinin karşısına çıkıyor. Şahadetnameler, hayvanların nereden geldiğini ve sağlık kontrolünden geçip, geçmediğini gösteriyor. Müşteriler ise şahadetnameden önce alacağı kurbanlığın ağzına ve kulaklarına bakıyor.

Herkes hemşerisini bekliyor
İstanbul'da İSTOÇ'taki kurban pazarı, yağmur ve soğuk havaya rağmen müşterilerle dolup taşıyor. Gübre ve balçık karışımı toprak zemin üzerine kurulu çadırlarda alışveriş sohbetleri dışarıdan duyulabiliyor.

Her çadırın önünde, kurbanlıkların getirildiği yerlerin isimleri yazılı: Ardahan, Erzurum/Ilıca, Tokat/Zile, Sivas/Zara, Ağrı/Patnos ve Kastamonuluların çadırları ilk bakışta ve sık sık göze çarpıyor. Pazara giden müşteriler, bu sayede hemşeri çadırlarına yöneliyor.

Sıkı denetim var
Ertürk Enginoğlu, Kars'ın Susuz ilçesinden gelmiş. Çadırındaki kurbanlıkların fiyatları, 2 bin 500-3 bin 500 YTL arasında değişiyor. Enginoğlu, 'menşe şahadetnameleri'ni göstererek, "Bunlar yoksa İstanbul'a sokmuyorlar. Kaç kez kontrolden geçtik. Buraya belgesiz gelmek, öyle kolay mı?" diyor.

Tokat'tan gelen İsmail Sarı, pazardaki altıncı gününde 20 kurbanlıktan 18'ini satmış. Sarı, "Fiyatlar geçen yıldan farksız. Benimkiler 1500 ile 3 bin YTL arasında. Müşteri memnun. İki tosunu satar, Bayramdan önce memlekete dönerim" diye konuşuyor.

YTL'ye çabuk alıştılar
Temel Aktaş'ın, memleketi Erzurum'dan getirdiği dokuz tosundan yedisi satılmış. Aktaş, bunu, et ve yem fiyatlarında yüksek bir artış olmamasına bağlıyor. Aktaş'ın kurbanlıkları 2-3 bin YTL arasında değişiyor. Aktaş, YTL'ye de alıştıklarını belirtiyor: "Ancak, bazen kuruşlarda sorun çıkıyor. Ama bizim yaşımız büyük olduğu için kuruşları görmüştük. O yüzden daha iyi oldu."

İsmail Kalyon'un Tokat'tan getirdiği küçükbaş hayvanların fiyatı, 200-300 YTL. Kalyon, fiyatlardaki düşüşlerin satışlara yansımasından memnun. Ağrı'nın Patnos ilçesinden 96 koç ve 18 tosunla gelen Tahsin Ilgın ise satıştan yakınıyor. Ilgın, fiyatları 250-350 YTL arasında değişen koçlardan daha üç tane satabilmiş. 1600-2 bin 500 YTL'ye satışa çıkardığı tosunlardan ise henüz siftah yok.

Uyarılar ve kontroller sayesinde satıcılar şahadetnameler konusunda dikkatli davranırken, müşteriler geleneksel yöntemleri bırakmıyor. Necat Üstün, üç oğluyla alışverişe girdiği çadırda, kurbanlıkları kontrol ediyor. Üstün, bir taraftan da şu bilgileri veriyor:

"Benim okumuşluğum yok yeğenim. Ben şahadetnameyi bilmem. Mübareğin kulağına, ağzına, dişine bakarım. Başka nesine bakılır ki? Kulağı kopuk olmasın, dişleri dökük olmasın diye bakıyoruz. Bir hayvanın sağlıklı olup olmadığını böyle anlıyoruz. Büyükbaş hayvanların kulağında da numarasının olması gerekir. Bu da hayvanın kaçak olmadığını, kontrolden geçtiğini gösterir."

Üç ortağıyla çadırları gezen Ali Çil ise şahadetname bile sormuyor. Çil, "Sormaya fırsat mı kalıyor. Zaten kurbanlıklar çok pahalı. Fiyatları duyunca hemen çıkıyoruz" diyor. Zileli Arif Doğan ise kurbanlık almak için hemşerisinin çadırına girmiş. Doğan, fiyatlardan memnun: "Geçen yıl iki ortak 800 milyon liraya bir düve almıştık. Fiyatlar yükselmemiş. Şimdi aynı fiyata yine bakıyoruz."

Veterinerler: Üç yıl yasaklansın
İstanbul Veteriner Hekimler Odası, her yıl Kurban Bayramı'nda 400 bini büyükbaş olmak üzere, 2 milyon hayvan kesildiğini, yanlış kesimler yüzünden 200 milyon YTL' ye yakın değerin kaybolduğunu açıkladı. Dişi ve gebe kesimler yüzünden hayvancılık sektörünün büyük bir krize girdiği belirtilen açıklamada, sektörün geleceği için ilgili makamların onayıyla bayramda kurban kesiminin iki-üç yıl yasaklanmasını istedi.

Alırken ve keserken nelere dikkat etmeli?
  • Hayvanın, veteriner sağlık raporu veya menşe şahadetnamesi bulunmalı. Koyun ve keçiler en az bir yaşında, sığırlar ise iki yaşında olmalı.

  • Kesilecek kurbanlık hayvanın bir veya iki gözü kör, kulakları kopuk, boynuzu kökünden kırık, kuyruğunun yarısı kopmuş ya da kuyruksuz, dişleri dökük, meme başları kopuk ve yürüyemeyecek kadar topallığı olmamalı.

  • Genel sağlık açısından durgun ve halsiz, aşırı öksürük ve aksırıklı, göz, ağız ve burnunda akıntı olmamalı. Gözleri, derisi ve kılları parlak olmalı.

  • Hayvan aşırı zayıf ve gebe olmamalı.

  • Kurbanlık hayvanlar eğer uzun yoldan getirilmişse, kesilmeden önce mutlaka bir süre dinlendirilmeli ve en az sekiz saat aç tutulmalı.

  • Hayvan kesim yerine götürülürken ürkütülmemeli, eziyet edilmemeli.

  • Kesim işlemi çok keskin bir bıçakla ve ehil kimseler tarafından yapılmalı.

  • Kesim sırasında kanın iyi akabilmesi için hayvanın bir ön ayağı serbest bırakılmalı ve omurilik, kan tamamen aktıktan sonra kesilmeli.

  • Kesimden sonra deri altında aşırı kanlanma, morarma ve çürüme olmamalı.

  • Gübre, kan ve yenmeyen iç organlar gibi atıklarla çevre kirletilmemeli, atıklar derin çukurlara gömülmeli ya da sızdırmaz torbalarda çöp toplama yerine bırakılmalı.

  • (Radikal)
    517
    dahafazlası
    YORUMLAR
    Veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Detaylar için veri politikamızı inceleyebilirsiniz.