Mahmure

Magazin

Magazin Gündemi

ABD'ye giden ilk Türklerin izi

ABD'ye giden ilk Türklerin izi

ABD'ye 1860-1921 yıllarında giden ilk Türk göçmenlerle ilgili bilgi, belge, fotoğraf, arşiv ve doküman yıllar sonra gün ışığına çıkarılıyor.

Ege Üniversitesi Edebiyat Fakültesi İngiliz Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Sedat İşçi, 2002 yılında başlatılan "ABD'ye giden ilk Türkler Projesi"nin ilk adımlarının umut verici olduğunu söyledi.

Proje ekibinde genel direktör olarak görev aldığını anlatan Sedat İşçi, ABD'de kalanların ve Türkiye'ye dönenlerin toplumsal, kültürel ve ekonomik etkilerini iki toplum açısından araştırmak amacını taşıdıklarını söyledi.

1 milyon 200 bin göçmen
Prof. Dr. İşçi, 19. yüzyılın ikinci yarısında tüm dünyadan Amerika'ya yaşanan göç kervanına Türklerin de katıldığını belirtti. Özellikle 1870-1914 yıllarındaki dönemde ekonomik ve sosyal yapıdaki problemler nedeniyle Osmanlı'dan Amerika'ya yaklaşık 1 milyon 200 bin kişinin göç ettiğini, bunların yüzde 15-20'sini Türklerin oluşturduğunu kaydeden İşçi, şöyle konuştu:

Malatyalı da var İzmirli de
"Amerika'ya önce Ermeniler geliyor, Türkler Ermenilerden duyarak geliyor. Balkanlar, Kafkaslar, Akdeniz ve adalardan, Suriye, Mısır gibi Osmanlı topraklarından gelenler var. Türklerin en yoğun göçü Harput vilayetinden. Ancak her bölgeden insanın gelmiş olduğunu görüyoruz. Gelenler arasında Malatyalı da var, İzmirli de".

Göç yolunda insanların genellikle limanlara kadar araba, at, eşekle veya yaya olarak ulaşmaya çalıştığını anlatan İşçi, ´"Harput ve çevresi daha çok Samsun ve Trabzon limanlarına, Konya civarı Mersin Limanına, Ankara ve İç Anadolu ise İzmir limanını tercih ettiler" dedi.

En kötü gemilerle gittiler
Araştırma sırasında göç gemilerinin kayıtlarına ve fotoğraflarına ulaştıklarını bildiren Prof. Dr. İşçi, şöyle konuştu: "İlk gidenlerin hemen hemen tümü yoksul, tarım ve hayvancılıkla uğraşan insanlardı. Hiç okula gitmemişlerdi ve en kötü gemilerle Amerika'ya ulaştılar. Amerika'ya giriş merkezleri ise New York, Boston ve gemilerin rotasına göre bunların dışındaki bir iki liman oldu. Ayrıca Amerika'ya yasal yollardan giremeyen pek çok göçmenin önce Kanada'ya, oradan Niyagara bölgesi üzerinden ABD'ye geçtiği ortaya çıktı".

En zor işlerde çalıştılar
Prof. Dr. İşçi, ABD'ye göç eden ilk Türklerin de tıpkı Avrupa'ya çalışmak için gidenler gibi çoğunlukla fiziksel güç isteyen zor işlerde, yoğun olarak otomotiv fabrikaları, demir çelik işletmeleri, deri, ayakkabı fabrikaları, boya Sektörü, tekstil sektörü, tel çekme fabrikaları ve demiryollarında çalıştıklarını anlattı.

Sedat İşçi, neredeyse tamamı bekar ya da yalnız olarak gelen Türklerin burada farklı ülke ve dinlerden kadınlarla evlendiğini, bazılarının çocuklarına Türk kültürü aşılarken, bir çoğunun bunu başaramadığını, ancak kendilerine ait mezar yerleri oluşturduklarını ifade etti.

Kurtuluş Savaşı'na maddi yardım
Türklerin ABD'de yaşama alışmasının ardından dernekler kurarak, kültürel ve dini birlikteliklerini oluşturma gayreti içine girdiklerini anlatan İşçi, "Kurtuluş Savaşı'nda şehit düşenlerin yetim çocukları için ilk Türkler aralarında 420 bin dolar toplayarak Türkiye'ye göndermiş" dedi. İşçi, Kurtuluş Savaşı'nın kazanılmasının ardından ülkeye dönenlerin önemli sanayi yatırımları yaptıklarını orada edindikleri bilgi ve deneyimi değerlendirdiklerini kaydetti.
405
dahafazlası
YORUMLAR
Veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Detaylar için veri politikamızı inceleyebilirsiniz.