Mahmure

Magazin

Magazin Gündemi

9 bin yıl önceki örnek hayat

9 bin yıl önceki örnek hayat

Neolitik Çağ'da insanoğlunun toplum halinde yaşamayı öğrendiğini kanıtlayan Çatalhöyük'teki kazılarda bulgular, merkezi otorite ve savaşın olmadığı, özgür ve bireysel bir yaşamı gösteriyor.

Dünyanın bilinen ilk toplu yerleşim birimlerinden, 9 bin yıllık Çatalhöyük'te bugüne kadar yapılan kazılarda bir merkezi otorite ya da savaş izine rastlanmadı. Çatalhöyük'te özgür ve bireysel yaşam göze çarpıyor.

Konya'nın Çumra ilçesinin 12 kilometre kuzeyindeki Çatalhöyük'te kazılar, insanlığın yazısız dönemine ışık tutuyor. Çatalhöyük uygarlığı, Neolitik Çağ'da insanoğlunun toplum halinde yaşamayı öğrendiğini gösteriyor. İngiliz Arkeoloji Enstitüsü adına, Cambridge ve Stanford üniversitelerinin yanı sıra 10 ülkeden arkeologların Prof. Dr. Ian Hodder başkanlığında sürdürdüğü kazılarda, 5 ile 10 bin arasında insanın yaşadığı tahmin edilen Çatalhöyük'te herhangi bir merkezi otorite izine rastlanamadı. Hayvan evcilleştiren, küçük çapta tarım yapan Çatalhöyüklülerin en ilginç yönü, kural koyan ve uygulayan bir merkezi iktidar olmaksızın geçen yaşamları.

Kararlar ortak alınıyor
Kazı sorumlusu olan Cambridge Üniversitesi'nden arkeolog Shahina Farid, bugüne kadar elde edilen verilere göre şu sonuçları sıraladı: Bu uygarlığın yöneticisiz, rahat ve bireysel özgürlüğün ağır bastığı bir yaşam tarzına sahip olduğu sonucuna varmak mümkün. Birbirine saygılı insanların ortak kararlar alarak, organize şekilde yaşadığı sanılıyor.

Evlerin duvarlarında daha çok av sahneleri ile hayvan çizimleri ağırlıklı, savaş sahnesi yok. Bu toplumun başkalarıyla savaştığını gösteren buluntuya da rastlanamadı. İnsan kemiklerinde, kesici alet izi de görmedik. Belki de savaşacak kimseleri yoktu.

Kazının ilerleyen aşamalarında, ortak kullanılan kamusal alan ve mekânlar arayacağız. Böyle bir şey bulunursa, toplum düzenine ilişkin önemli bilgiler elde edilecek. Kamusal alanlar, bu insanların neyi paylaştığını ve ortak yönlerini ortaya koyacak. Evlerde çok fazla heykelciği var. Burada herhalde kadınlar erkeklerle eşit bir yaşam sürüyordu.

Kafatasları eve asılıyor
Ölülerini evin tabanına gömen, atalarının kafatasını evin direğine asan Çatalhöyük insanının mülkiyet kavramıyla ilgisine açıklık getirebilecek eşyalar bulunduğunu belirten Farid, "Leopar şeklinde, kilden yapılmış, baskı aleti olduğunu sandığımız bir eser bulduk. Bunun mühür olma ihtimali var" dedi.
(Radikal)
231
dahafazlası
YORUMLAR
Veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Detaylar için veri politikamızı inceleyebilirsiniz.