Mahmure

Doktorlar

Özgür Leylek

Erkeklerde doğum kontrolü

Erkeklerde doğum kontrolü

Gebeliğin oluşumuna engel olmak şeklinde tanımlayabileceğimiz doğum kontrolünde etki oranları farklı birçok yöntem kullanılmaktadır.

Erkek tohum hücreleri ile kadının yumurta hücresinin karşılaşmasını önleyerek gebeliğin oluşumuna engel olmak şeklinde tanımlayabileceğimiz doğum kontrolünde etki oranları farklı birçok yöntem kullanılmaktadır.

Erkeklere özgü geri çekilme, kondom ve vazoktomi gibi yöntemler tüm dünyada popülerliğini hala korumakta olsalar da, erkeklere uygulanacak yeni geliştirilmekte olan hormonal doğum kontrol yöntemleri aile planlaması konusunda kuşkusuz dev bir adım olacaktır. Etkili olması dışında bu tarz bir yöntemin hem erkek hem de tarafından kabul edilir olması hiç kuşkusuz çok önemlidir.

Hormonal temelli bir erkek doğum kontrol yönteminin önümüzdeki beş sene içerisinde piyasaya sürüleceği bildirilmiş, kontraseptif aşıların ve sperm üretimini ve hareketliliğini önleyici hormon kökenli olmayan ilaçların da yakın bir gelecekte gündemdeki yerini alacağı bildirilmektedir.

Doğum kontrolü ulusal bir sorun olmaktan çıkmış artık tüm dünyayı ilgilendiren bir sorun olmuştur. Ve çözümü de ancak geniş çaplı projelerle ele alınmasını gerektirmektedir. Varolan tüm doğum konrtol yöntemlerine rağmen oluşan gebeliklerin %50'si planlanmayan gebeliklerdir.

Erkeklerin şu anda kullanmakta olduğu yöntemler başarı oranı düşük olup şu şekilde sıralanabilir:

Coitus interruptus ( geri çekilme)

Erkeğin ejakülasyon önceden vajinadan geri çekilmesi olarak özetlenebilecek bir yöntem olup erkeğin ejakülasyonu hissedip geri çekilmeyi sağlayacak kontrol ve motivasyonu tam olsa dahi gebeliği önleyemeyebilir. Gebelik oranı %4 olarak bildirilen bu yöntemin başarısı ve başarısızlığı toplumsal farklılıklar göstermektedir. Avantajı her an ve her koşulda kullanılabilir olmasıdır. Engelleyen hiçbir dini, ekonomik veya ahlaki engel yoktur. Ancak yöntemin genel başarısızlığı ve cinsel yolla bulaşan hastalıkları hiçbir şekilde önlememesi de bu yöntemin göz ardı edilemeyecek dezavantajlarıdır.

Kondom

Dünyanın en yaygın ve en ucuz yöntemidir. Doğum kontrolünde erkeği aktif hale getirir, cinsel yolla bulaşan hastalıkların önlenmesine önemli katkıda bulunur ve pelvik enflamatuar hastalıkları önleyerek kadınlarda kısırlığa yol açan tubal hastalıkları önler. Kusursuz kullanımı% 3 gibi gebelik riski taşımaktayken aktüel kullanımda bu risk %14'e ulaşmaktadır. Latex alerjileri, duyarlılığın azalmasına bağlı cinsel sorunlar çok küçük oranlarda çiftleri etkilerken çok basit gibi görünen bu yöntemin başarısı mutlak bir eğitime bağlıdır.

Erkeklerde hormonal doğum kontrol yöntemleri

Testesteronun değişik türevlerinin tek başına veya GNRH antagonistleri veya sentetik progesteronlarla birlikte haftalık aylık enjeksiyonlar, transdermal uygulamalar veya implantlar şeklindeki kullanımları sperm üretimini engelleyerek neredeyse %100'e yakın bir doğum kontrolü sağlamaktadır. Ancak, yöntemin kilo aldırma ve serum yağ dengesini hasta aleyhine bozma şeklindeki kesin yan etkileri henüz bir çare bulunamamışken uzun vadede prostat kanseri ile ilgili risk artışı da önemli bir sorun olarak çözüm beklemektedir.

Bağışıklık yolu ile doğum kontrolü

Henüz hayvan deneyleri ile kısıtlı olan uygulamalarda, sperme özgü proteinlere veya bazı hormonlara karşı hazırlanmış özgün aşıların, uzun süreli tamamen geri dönüşümlü ve yan etkisi hiç olmayan mükemmele yakın bir doğum kontrolü sağladığı gösterilmiştir, ancak bu aşamada insanlarda henüz deneysel anlamda dahi bir gelişme gösterilememiştir.

Bir uzak doğu yöntemi: Gossypol

Henüz dünya sağlık örgütü tarafından onaylanmamış olmasına rağmen Çin Halk Cumhuriyeti'nde yaygın olarak kullanılan ve doğal bir polifenol bileşimi olan gossypol ağızdan alındığında hem sperm üretimini hem de hareketliliğini tamamen geri dönüşümlü olarak azaltarak etkili bir doğum kontrolü sağlamıştır.

Doğum konrtol yöntemlerinin uygulanmasında hem bütün sorumluluğu ve dolayısıyla riskleri kadının sırtından alacak hem de erkeğin bu sorumluluğa aktif katkısını sağlayacak yöntemler üzerindeki bu çalışmalar, önümüzdeki beş yıl içerisinde hekimin sunacağı alternatiflerin çok fazla artacağı yolundaki umutlarımızı arttırmaktadır.

Kalıcı bir doğum kontrol yöntemi: Vazektomi

Kadında tüplerin bağlanması gibi erkekte de kanalların bağlanması ile geri dönüşsüz kısırlaştırma gerçekleştirilebilir. Bundan sonraki hayatında hiçbir zaman ve hiçbir şekilde çocuk olmasını istemeyecek erkeklerin tercihi olmalıdır.

Op.Dr.Özgür Leylek
« tüm yazıları
Soru Sor
8509
dahafazlası
Veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Detaylar için veri politikamızı inceleyebilirsiniz.